Wyniki badań opublikowano 7 kwietnia w czasopiśmie naukowym „PNAS Nexus”.
Naukowcy przyjrzeli się nierównościom żywieniowym w Europie na przestrzeni 10 000 lat
Naukowcy przeanalizowali diety 12 281 dorosłych kobiet i mężczyzn z 673 stanowisk archeologicznych w 40 krajach Europy Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego na przestrzeni ostatnich 10 000 lat. Swoje badania oparli na analizie markerów chemicznych – izotopów węgla i azotu – obecnych w kolagenie kości człowieka, które mogą dostarczyć danych o tym, co dana osoba spożywała. W uproszczeniu stosunek izotopów azotu odzwierciedla ilość spożytego mięsa, natomiast stosunek izotopów węgla ujawnia, ile produktów roślinnych spożywała badana osoba.
Porównywanie tych danych między stanowiskami i okresami jest jednak, jak wyjaśniają naukowcy, skomplikowane. Wartości izotopów zależą bowiem również od lokalnego środowiska, praktyk rolniczych i klimatu.
Aby pokonać to ograniczenie – Rozenn Colleter, jedna ze współautorek badania – wprowadziła nowe narzędzie w archeologii: stosunek międzydecylowy (D90/D10), powszechnie stosowany w ekonomii do pomiaru nierówności dochodów (różnica między 10 proc. osób o najwyższych wartościach i 10 proc. osób o najniższych). Dzięki temu narzędziu naukowcy byli w stanie prześledzić ewolucję nierówności żywieniowych w Europie od czasów prehistorycznych (końcowy górny paleolit) aż do epoki nowożytnej, ujawniając nieliniowy przebieg tych zmian. Badacze wykazali istnienie dawnych, trwałych i silnie uwarunkowanych płcią nierówności żywieniowych w historii Europy.
Czytaj więcej
Najnowsze badania naukowe dowodzą, że dziesiątki tysięcy lat temu występował określony wzorzec krzyżowania się ludzi i neandertalczyków, który ujaw...
Mężczyźni w Europie na przestrzeni ostatnich 10 000 lat jedli więcej mięsa niż kobiety
Jedno z głównych ustaleń badań dotyczyło różnicy w ilości spożywanego mięsa między kobietami a mężczyznami. Ci ostatni zjadali go znacznie więcej. We wszystkich badanych okresach mężczyźni są konsekwentnie nadreprezentowani wśród osób mających największy dostęp do białka zwierzęcego, podczas gdy kobiety liczniej występują w grupach o najmniejszych przywilejach pod tym względem.
Czytaj więcej
Ślady stóp sprzed 2000 lat odkryło na szkockiej plaży dwóch spacerowiczów, którzy wyszli na przechadzkę z psami. Znalezisko, odsłonięte dzięki gwał...
Według naukowców wyniki podkreślają utrzymujące się nierówności w dostępie do białka zwierzęcego w Europie w ciągu ostatnich 10 000 lat. Nierówności te mogą mieć swoje korzenie w tabu żywieniowym, przekonaniach kosmologicznych, błędnym postrzeganiu potrzeb białkowych kobiet lub normach społecznych, które stawiają potrzeby mężczyzn ponad potrzebami kobiet.
„Badania oferują wiarygodny i porównywalny wskaźnik w perspektywie długoterminowej, otwierając nowe perspektywy w badaniach nad nierównościami społecznymi. Pokazują, że archeologia nie ogranicza się do rekonstrukcji zanikających stylów życia, ale dostarcza istotnych historycznych spostrzeżeń na temat najważniejszych współczesnych problemów: nierówności żywieniowych, kwestii płci, dostępu do zasobów oraz sprawiedliwości społecznej. Odkrycia te przypominają nam, że obecne nierówności mają swoje korzenie w głębokich historycznych uwarunkowaniach” – podkreślono w komunikacie francuskiego Institut National de Recherches Archeiqueiques Preventives, którego naukowcy brali udział w badaniach.
