Według art. 49 KN fundusze takich nagród tworzą w swoich budżetach m.in.

- województwa – o równowartości 2744 średnich wynagrodzeń nauczyciela stażysty, na nagrody od kuratorów oświaty i od organów sprawujących nadzór pedagogiczny dla nauczycieli zatrudnionych:

– w publicznych przedszkolach, szkołach, placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli,

– przed 21 sierpnia 2003 r. w publicznych placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych działających na podstawie ustawy o pomocy społecznej,

– w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach tworzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego (JST),

– w niepublicznych przedszkolach, szkołach, placówkach oraz zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli,

– w szkołach niepublicznych i o uprawnieniach szkół publicznych oraz dla nauczycieli na urlopach zgodnie z ustawą o związkach zawodowych,

- MEN – o równowartości 2015 średnich wynagrodzeń nauczyciela stażysty, na nagrody od ministra dla nauczycieli zatrudnionych w wyżej wymienionych podmiotach oraz:

– w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich i rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych,

– w publicznych kolegiach pracowników służb społecznych,

– w centralnej komisji egzaminacyjnej (CKE) i okręgowych komisjach egzaminacyjnych (OKE).

[srodtytul]OD MEN, KURATORA I NADZORU PEDAGOGICZNEGO[/srodtytul]

W świetle rozporządzenia z 10 sierpnia 2009 r. na nagrodę finansowaną z budżetów wojewodów i MEN ma szansę nauczyciel, który:

- przepracował w szkole co najmniej dwa lata,

- ma wyróżniającą ocenę pracy,

- ma wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej, w tym w zapewnieniu bezpieczeństwa uczniom, polegające np. na:

– kształtowaniu najważniejszych umiejętności uczniów określonych w podstawie programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego,

– rozwiązywaniu problemów wychowawczych lub socjalnych uczniów,

– działaniach innowacyjnych, pracy na rzecz szkoły, współpracy szkoły ze środowiskiem lokalnym lub na działaniach na rzecz oświaty w wymiarze co najmniej regionalnym.

[srodtytul]Na wniosek[/srodtytul]

MEN, kurator oświaty i organ sprawujący nadzór pedagogiczny powołują komisje, które opiniują wnioski o przyznanie nagród.

Wnioski o przyznanie nagrody przez ministra dla nauczycieli zatrudnionych w:

- szkole składają, za pośrednictwem właściwego kuratora oświaty lub organu sprawującego nadzór pedagogiczny, dyrektor szkoły (dla dyrektora – organ prowadzący); po przedstawieniu stanowiska przez odpowiednią komisję kurator oświaty lub organ sprawujący nadzór pedagogiczny wyrażają swoje zdanie o wnioskach, a pozytywnie zaopiniowane przekazują MEN,

- CKE i OKE – dyrektor CKE i OKE bezpośrednio do ministra,

- zakładach kształcenia i placówkach doskonalenia nauczycieli, dla których organem prowadzącym jest MEN, dyrektorzy tych zakładów i placówek bezpośrednio do ministra.Wnioski mają co roku trafiać do MEN do 30 czerwca. Wnioski o przyznanie nagrody kuratora oświaty nauczycielowi zatrudnionemu w szkole składa jej dyrektor, a dla dyrektora – organ prowadzący.

Wnioski o nagrody ministra dla nauczyciela szkoły, zakładu kształcenia czy placówki doskonalenia nauczycieli oraz nagrody kuratora oświaty albo organu prowadzącego trzeba dodatkowo zaopatrzyć w opinię rady pedagogicznej szkoły albo rady programowej zakładu kształcenia nauczycieli.

[srodtytul]Zawsze 14 października [/srodtytul]

Nagrody są przyznawane co roku z okazji Dnia Edukacji Narodowej (DEN), który wypada 14 października.

Wniosek musi zawierać opinię o pracy nauczyciela i uzasadnienie, dlaczego należy mu się nagroda za szczególne osiągnięcia w pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, oraz informacje i terminy otrzymania nagród.

Obdarowany dostaje dodatkowo dyplom, który trafia do akt osobowych.

[srodtytul]Z BUDŻETÓW ORGANÓW PROWADZĄCYCH[/srodtytul]

Organ prowadzący szkoły tworzy również fundusz nagród – 1 proc. planowanych rocznych wydatków na wynagrodzenia osobowe, z przeznaczeniem na nagrody dla nauczycieli. KN w art. 49 ust. 2 upoważniła je do określenia kryteriów i trybu przyznawania tych nagród w podległych im placówkach, z uwzględnieniem:

- stopnia zapewnienia przez nauczyciela bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę oraz innych zadań statutowych szkoły,

- podziału środków na nagrody organu prowadzącego i dyrektorów placówek,

-trybu zgłaszania kandydatów do nagrodzenia,

- zasady, że nagroda należy się po przepracowaniu w szkole minimum roku.Sposób udzielania nagród za osiągnięcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze organy prowadzące szkoły samorządowe określają w regulaminach:

- wynagrodzeń nauczycieli – wysokość i warunki wypłacania nagród (art. 30 ust. 6 KN); projekt tego regulaminu muszą uzgodnić ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli,

- przyznawania nagród (art. 49 ust. 2) – kryteria i tryb udzielania nagród; tego regulaminu nie trzeba uzgadniać ze związkami, wystarczy przedstawić im go do zaopiniowania, zgodnie z art. 19 ust. 2 [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=162202]ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (DzU z 2001 r. nr 79, poz. 854 ze zm.)[/link].

Regulamin przyznawania nagród nauczycielom samorządowym ma za zadanie uszczegółowić przesłanki nabycia i tryb udzielania nagród określonych nazbyt ogólnie w regulaminie składników wynagrodzeń. Rola organu prowadzącego ogranicza się zatem do wskazania w nim:

- dokładniejszych mierników służących za podstawę oceny pracy nauczyciela kandydującego do nagrody,

- porządku przyznawania nagród (kolejność składania wniosków, hierarchia, terminy itp.).

Potwierdził to [b]NSA w wyroku z 4 kwietnia 2003 r. (II SA/Wr 1948/02).[/b]

Organy prowadzące często mylnie wykonują tę delegację. Co ciekawe, popełniają błędy, chcąc okazać się jak najbardziej arbitralnymi i demokratycznymi.

[ramka][b]Przykład 1[/b]

Rada gminy zastrzegła w regulaminie przyznawania nagród nauczycielom, że przed wyborem nauczyciela do nagrody dyrektor szkoły zasięga opinii specjalnie powołanej w tym celu komisji, składającej się z przedstawicieli organu prowadzącego, pracodawcy, rodziców i uczniów.

Wzorowała się przy tym na rozporządzeniu z 10 sierpnia 2009 r., które ustanowiło komisje do opiniowania wniosków kuratora oświaty, organu sprawującego nadzór pedagogiczny i MEN w sprawie nagród finansowanych z budżetów województw i MEN.

Postanowienie takie jest nieprawidłowe. Upoważnienie z art. 49 ust. 2 KN nie daje organowi prowadzącemu szkołę samorządową kompetencji do tworzenia komisji uczestniczących w sformalizowany sposób w przyznawaniu nagród – orzekł NSA w cytowanym orzeczeniu.

Tym bardziej że według art. 39 ust. 3 pkt 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (DzU z 2009 r. nr 219, poz. 1705) o opinię dotyczącą nagród dyrektor pyta radę pedagogiczną i radę szkoły.[/ramka]

[ramka][b]Przykład 2[/b]

Rada powiatu uchwaliła w regulaminie przyznawania nagród nauczycielom, że dyrektorzy szkoły zasięgają w tych kwestiach opinii zakładowych organizacji związkowych działających w placówce.

Takie postanowienie jest niepoprawne. Stanowi ingerencję w uprawnienia dyrektora jako kierownika zakładu pracy oraz zagrożenie naruszenia dóbr osobistych nauczycieli – wytknął NSA w cytowanym orzeczeniu z 25 lutego 2009 r.

Znowu mamy zatem do czynienia z wykroczeniem poza granice delegacji z art. 49 ust. 2 KN.[/ramka]

[b][link=http://www.rp.pl/galeria/412946,2,416188.html]Zobacz przykładowy regulamin[/link][/b]

[ramka][b]Gdzie szukać przepisów[/b]

Karta nauczyciela (KN) i rozporządzenia ministra edukacji narodowej:

- [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=163116]z 30 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania okresów pracy i innych okresów uprawniających nauczyciela do nagrody jubileuszowej oraz szczegółowych zasad jej obliczania i wypłacania (DzU nr 128, poz. 1418)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie o nagrodach jubileuszowych,

-[link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=163116]z 10 sierpnia 2009 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania nagród (DzU nr 131, poz. 1078)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie z 10 sierpnia 2009 r.,

- z 31 stycznia 2005 r. [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=176682]w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę dniu wolnym od pracy (DzU nr 22, poz. 181 ze zm.)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie o stawkach minimalnych,

- z 26 czerwca 2001 r. [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=161981]w sprawie szczegółowych zasad ustalania wynagrodzenia oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy nauczycieli (DzU nr 71, poz. 737 ze zm.)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie urlopowe,

- z 16 maja 2001 r. [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=161745]w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania nauczycielskiego dodatku mieszkaniowego dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez organy administracji rządowej (DzU nr 56, poz. 585 ze zm.)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie z 16 maja 2001 r.,

a także rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej - z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=16CE313132751414394A91DEB4DDED31?n=1&id=76037&wid=337521]kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.)[/link]; w tekstach dodatku rozporządzenie o wynagrodzeniu częściowym.

Wynagrodzenia nauczycieli regulują rozporządzenia wymienione w I części poradnika zobacz [link=http://www.rp.pl/artykul/215017,412936_Ile_zarobia_nauczyciele_w_2010_roku.html]"Ile zarobia nauczyciele w 2010 roku"[/link][/ramka]