Wydarzeniami minionego miesiąca były dwie nowe powieści polskich autorów. Marek Krajewski, wbrew przyrzeczeniom o końcu serii o Eberhardzie Mocku, napisał „Dżumę w Breslau”, a Olga Tokarczuk, po trzech latach milczenia, wydała „Biegunów”. Obydwa tytuły błyskawicznie pojawiły się na liście, dowodząc tym samym, że w Polsce jest mnóstwo czytelników świadomych swoich wyborów.

1 Marek Krajewski „Dżuma w Breslau” (Wydawnictwo W.A.B.)

Pisarzom jednak nie należy wierzyć. Na szczęście! Twórca postaci Eberharda Mocka uznał, że można przedłużyć jej literackie życie. Tym razem bohater walczy z bractwem mizantropów, którzy uznali, że mogą w imieniu mało świadomej wspólnoty eliminować bezużyteczne, ich zdaniem, społecznie jednostki. Krajewski udowadnia, że jest najwybitniejszym obecnie w Polsce pisarzem powieści kryminalnych.

2 Olga Tokarczuk„Bieguni” (Wydawnictwo Literackie)

Wiara w stałość świata jest pozorna. By pojąć nasze krótkie w nim istnienie, należy nieustannie się przemieszczać. Każde nowe miejsce i związane z nim doświadczenie pozwala dotknąć istoty czasu i przestrzeni. Trwanie w jednym miejscu niszczy daną człowiekowi przez Boga lub ewolucję refleksyjność. Chyba najbardziej filozoficzna z powieści Tokarczuk. Z okładki: „Bieguni – odłam prawosławnych starowierców (…) Wierzyli, że świat jest przesiąknięty złem. Uważali, że zło ma największą moc, gdy człowiek stanie w miejscu. Jedynym sposobem ratunku przed złem jest podróż, ruch”.

3 Andrzej Stasiuk „Dojczland” (Wydawnictwo Czarne)Na 111 stronach autor podejmuje ryzyko wyleczenia nas z kompleksu wobec Niemców. Próbuje opisać na nowo odczytaną słowiańską wrażliwość, sugerując oryginalny program psychoterapii. „Jadąc do Babadag” urzekała obserwacjami, ta książka tylko zastanawia.

4 Wiesław Myśliwski „Traktat o łuskaniu fasoli” (Wydawnictwo Znak)

Literacka Nagroda Nike za rok 2006. Myśliwski jest jedynym polskim pisarzem, który otrzymał ją powtórnie. Wielka powieść pokazująca, że nasze życie jest jedną wielką narracją. Rozumiemy z niego tylko tyle, ile innym jesteśmy w stanie w opowieści przekazać. Poza nią świata nie ma.

5 Małgorzata Kalicińska „Powroty nad rozlewiskiem” (Zysk i S-ka Wydawnictwo)

Nieustannie szukamy swojego zakorzenienia w świecie. Dlatego z wdzięcznością czytamy historie o tych, którym udało się znaleźć rodzinne źródło mocy i sensu. Ta książka opowiada historię jednej rodziny, która może być syntezą doświadczeń wielu Polaków.

6 Małgorzata Kalicińska „Dom nad rozlewiskiem” (Zysk i S-ka Wydawnictwo)

Nawet utrata świetnej pracy może być początkiem podróży w poszukiwaniu prawdy o sobie. I, jak to zwykle bywa, jest ona łatwiejsza do odnalezienia, niż się nam wydaje.

7 Monika Szwaja „Klub mało używanych dziewic” (Wydawnictwo SOL)

Na oksymoronie zawartym w tytule można uczyć semantyki (i nie tylko) ambitnych, lecz nieśmiałych mężczyzn. Cztery wrażliwe i inteligentne kobiety podejmują trud naprawy nędznej rzeczywistości. Podobno „ciąg dalszy nastąpi”…

8 Jarosław Iwaszkiewicz „Dzienniki 1911 – 1955”Opracowanie i przypisy Agnieszka i Robert Papiescy, wstępem opatrzył Andrzej Gronczewski (Czytelnik)

Wydarzenie literackie. Pierwszy z trzech tomów. Następny obejmie lata 1956 – 1963, ostatni 1964 – 1980. Wielki pisarz przekazuje, wiele lat po swojej śmierci, diariusz, bez którego nie tylko trudno zrozumieć tragiczną epokę, która minęła, lecz także polskie życie literackie ubiegłego wieku. Wspaniała lektura.

9 Izabela Sowa „Świat szeroko zamknięty” (Wydawnictwo Bliskie)

Kilka lat temu każda jej książka z „owocowej serii” była na listach bestsellerów. Sukces ten tak mnie zaskoczył, że do „Świata...” jeszcze nie dotarłem.

10 Jakub ĆwiekMichał Witkowski „Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej” (Wydawnictwo W.A.B.)

Nawet biznesowy żul może mieć piękne marzenia. Intrygująca, poetycka powieść o dziwnej polskiej transformacji.

1 Mario Vargas Llosa „Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki”. Tłum. Marzena Chrobak (Wydawnictwo Znak)

Tylko Llosa mógł przewrotnie napisać, że erotyczna niszczycielska siła drzemiąca w dziewczynie, a potem dojrzałej kobiecie, która uwiodła Ricarda, jest „szelmostwem niegrzecznej dziewczynki”. Powieść to odważna diagnoza, że „instynkt, seks, namiętność” są w naszym życiu znacznie ważniejsze, niż się wielu romantykom wydaje.

2 Harlan Coben „Ostatni szczegół”. Tłum. Andrzej Grabowski (Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz)

Myron Bolitar – ukochany bohater ośmiu książek Cobena, budzi sympatię, ale wolę jednak klasyczne powieści amerykańskiego pisarza, w których on nie występuje. Ich intryga jest bardziej zaskakująca. A przeczytałem wszystkie, więc dobrze wiem, co piszę!

3 Haruki Murakami „Po zmierzchu”. Tłum. Anna Zielińska-Elliott (Warszawskie Wydawnictwo MUZA SA)

Cenię japońskiego pisarza, ale ta powieść jest chyba jedną ze słabszych, jakie napisał. Są w tej książce fragmenty znakomite, ale jest ich zbyt mało, by historię Mari, młodej dziewczyny, samotnej i zgubionej, która krążąc nocą po uśpionym mieście, próbuje siebie odnaleźć, uznać za ciekawą.

4 Terry Pratchett „Złodziej czasu” Tłum. Piotr W. Cholewa (Prószyński i S-ka)

Dowcipna filozoficzna rozprawka o próbach okiełznania w Świecie Dysku potwora, który nazywa się Czasem. Nam też on ciągle dokucza.

5 Ildefonso Falcones „Katedra w Barcelonie”. Tłum. Magdalena Płachta (Wydawnictwo Albatros Andrzej Kuryłowicz)

Historyczna powieść, wielki hiszpański bestseller, zbudowana na zasadzie baśniowej narracji, trafiła też do serc polskich czytelników. A przy okazji mogli się dowiedzieć chociaż trochę o powikłanych dziejach Katalonii.

6 Paulo Coelho „Czarownica z Portobello”. Tłum. Michał Lipszyc (Drzewo Babel)

Mody literackie przemijają, a brazylijski pisarz ciągle czytelników intryguje. Nic dziwnego, gdyż ma szczególną łatwość pisania o tajemniczych związkach łączących kobietę i mężczyznę. Kiedy ktoś nie poddaje się łatwo potocznemu opisowi, może zostać posądzony o związki z siłami nieczystymi. I taki był tragiczny los bohaterki.

7 Carlos Ruiz Zafón „Cień wiatru”. Tłum. Beata Fabjańska-Potapczuk. Carlos Marrodán Casas (Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA)

Historia o Cmentarzu Zapomnianych Książek ciągle porusza i wzrusza. Chyba przeczytam ją kolejny raz. W końcu ta powieść nie jest przeklęta jak ta, o której tak pięknie opowiada.

8 Jonathan Carroll „Zakochany duch”. Tłum. Jacek Wietecki (Rebis)

Ostatnie książki amerykańskiego pisarza, od lat mieszkającego w Europie, nie wywoływały we mnie entuzjazmu. Ta wydaje mi się świeższa i lepsza. Historia ducha zakochanego w kobiecie i komplikacje, jakie to uczucie w niebie powoduje, jest lekka i dowcipna. Pisarz odwiedził Polskę i jak zwykle był bardzo ciepło przez wiernych czytelników przyjmowany.

9 Doris Lessing „Piąte dziecko”. Tłum. Anna Gren (PIW)

Literacka Nagroda Nobla roku 2007. Angielska pisarka – szanowana i wybitna. I wstyd się przyznać, że nie przeczytałem jeszcze ani jednej z jej powieści. Najwyższy czas nadrobić zaległości.

10 Lisa See „Miłość peonii”. Tłum. Anna Dobrzańska-Gadowska (Świat Książki)

Autorka światowego bestsellera „Kwiat śniegu i sekretny wachlarz” wraca do swoich literackich fascynacji. Historia trzech kobiet poślubionych jednemu mężczyźnie, a wszystko to w scenerii XVII-wiecznych Chin.

1 Paulo Coelho „Życie. Myśli zebrane” (Świat Książki)

Ten pięknie wydany tomik zawierający aforyzmy wybrane z dzieł pisarza pokazuje, że świat jest mniej skomplikowany, niż nam się wydaje. Wolę pozostać nieufny wobec tej tezy.

2 „Marcinkiewicz, kulisy władzy”. Z Kazimierzem Marcinkiewiczem rozmawiają Michał Karnowski i Piotr Zaremba (Prószyński i S-ka)

Opowieść byłego premiera pokazuje, jak brudna jest gra zwana polityką.

3 Tomasz Lis „PiS-neyland (Świat Książki)

Zbiór pesymistycznych w swej wymowie felietonów publikowanych w prasie do września 2007 r. Cóż, zemsta jest słodka.

4 Norman Davies „Europa. Między Wschodem a Zachodem” (Wydawnictwo Znak)

Zbiór erudycyjnych esejów o historii „cywilizacji zachodniej”. Pokazują one sprawy mało czasami znane i łamią powszechne stereotypy.

5 Janusz L. Wiśniewski „Czy mężczyźni są światu potrzebni?” (Wydawnictwo Literackie)

Moje pesymistyczne przekonania na temat własnej płci znalazły w tym zbiorze potwierdzenie. Z żartobliwie i błyskotliwie napisanych tekstów wynika, że jesteśmy marnym dodatkiem do ewolucyjnych mistrzyń. Na szczęście nie mogą się jeszcze bez nas obejść.

6 Catherine Merridale „Wojna Iwana. Armia Czerwona 1939 – 1945” (Rebis)

Straszliwa wojna widziana oczami przeciętnego, lecz ideologicznie przekonanego człowieka. Świetna książka.

7 Paweł Jasienica „Rzeczpospolita Obojga Narodów. Srebrny wiek” (Prószyński i S-ka)

Pierwsza część trylogii opisuje 80 lat, w tym historię kolejnych elekcji. A zaczyna się z końcem rządów Jagiellonów.

8 Paweł Jasienica „Rzeczpospolita Obojga Narodów. Calamitatis Regnum” (Prószyński i S-ka)

Opowieść o burzliwych latach 1648 – 1696 w historii Polski.

9 Paweł Jasienica „Rzeczpospolita Obojga Narodów. Dzieje agonii” (Prószyński i S-ka)

Najsmutniejsze lata Polski przedrozbiorowej.

10 Umberto Eco (red.) „Historia brzydoty” (Rebis)

Kontynuacja „Historii piękna”. Antologia obejmuje teksty z trzech tysięcy lat. To dopiero początek wielkiej rynkowej kariery tego pięknie wydanego i fascynującego tomu.