Cios w wiarygodność Polski

W Prokuraturze Generalnej wszczęto postępowanie służbowe, które ma wyjaśnić, jak doszło do przekazania Białorusi wyciągów bankowych z konta Alesia Bialackiego, szefa opozycyjnej organizacji „Wiasna".

Trzymane w polskim banku pieniądze były przez opozycjonistę wykorzystywane do wspierania osób represjonowanych przez reżim Łukaszenki. Dla białoruskich władz stanowią jednak okazję, by udowodnić, że Bialacki ukrywał dochody i unikał płacenia podatków. Grozi mu siedem lat więzienia.

Czytaj specjalny raport o sprawie Alesia Bialackiego

Rzecznik prokuratury tłumaczył w piątek, że informacje o koncie opozycjonisty przekazano na wniosek Białorusi na podstawie umowy o wzajemnej pomocy prawnej. – Z treści wniosku nie wynikało, by Bialacki miał cokolwiek wspólnego z działalnością o charakterze opozycyjnym – mówił Maciej Kujawski.

Ilu jeszcze wydano

Takie tłumaczenie rozsierdziło premiera. – Skandaliczny błąd prokuratora i nie do przyjęcia tłumaczenie innych prokuratorów będą wymagały wyjaśnienia – ocenił Donald Tusk. Przyznał, że Polska poniosła szkody, których efekty będą widoczne w przyszłości. Skandal może osłabić wiarygodność Warszawy, która przewodzi UE i aspiruje do roli lidera w sprawach polityki wschodniej.

Z pierwszych ustaleń wewnętrznego śledztwa wynika, że za skandal odpowiada Departament Współpracy Międzynarodowej Prokuratury Generalnej. Prześwietlone mają być 172 sprawy, w których od 2009 r. udzielono pomocy prawnej Białorusi. Zdaniem prokuratury większość z nich dotyczy czynów kryminalnych.

Zmiana polityki

Polskie sądy i prokuratura od dawna były oskarżane o brak wyczucia przy współpracy z Białorusią. Po sfałszowanych wyborach 19 grudnia 2010 r. i brutalnej rozprawie z opozycją MSZ zaleciło zmianę polityki. Na  styczniowym spotkaniu z prokuratorem generalnym Andrzejem Seremetem zalecono daleko idącą ostrożność w przekazywaniu danych Białorusi. Ta informacja miała być też przekazana Departamentowi Współpracy Międzynarodowej Prokuratury Generalnej, którym kieruje  prokurator Krzysztof Karsznicki, a zastępcą jest Anna Wiśniewska.

Politycy nie zamierzają brać odpowiedzialności za skandal. Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wystosował przeprosiny, ale zamieścił je na Twitterze, a nie na oficjalnej stronie MSZ. „Przepraszam w imieniu Rzeczypospolitej. Karygodny błąd pomimo ostrzeżeń MSZ" – napisał minister.

Zdaniem Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka to premier powinien przeprosić „demokratyczną Białoruś".

– Podanie informacji o opozycjoniście to skandal. Ktoś kompletnie nie pomyślał, chociaż MSZ ostrzegał, że strona białoruska może wykorzystywać przekazaną jej wiedzę do prześladowania opozycji – mówi prof. Andrzej Zoll, były rzecznik praw obywatelskich.

– To decyzja niefortunna i zapewne wynikająca z rutyny. Można było odmówić tych informacji, bo w łączącej oba kraje umowie jest przepis, który to umożliwia – mówi „Rz" prof. Zbigniew Ćwiąkalski, były minister sprawiedliwości.