Reklama

Wielkie rozczarowanie na księżycu Jowisza? Nowe badania podważają stare teorie

Europa, jeden z księżyców Jowisza, od dawna uznawana jest za miejsce, w którym warto poszukiwać śladów życia. Jednak najnowsze badania amerykańskich naukowców podważają tezę, według której to ciało niebieskie mogłoby nadawać się do zamieszkania.

Publikacja: 10.01.2026 15:00

Europa – jeden z księżyców Jowisza – może, wbrew popularnej teorii, nie nadawać się do zamieszkania

Europa – jeden z księżyców Jowisza – może, wbrew popularnej teorii, nie nadawać się do zamieszkania

Foto: Josh / Adobe Stock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są najnowsze wyniki badań dotyczące możliwości istnienia życia na Europie?
  • Dlaczego Europa była wcześniej uznawana za obiecujące miejsce do poszukiwań życia pozaziemskiego?
  • Jakie znaczenie mają przyszłe misje kosmiczne, takie jak Europa Clipper, dla dalszego poznania Europy?

Wyniki badań opublikowano 6 stycznia w czasopiśmie naukowym „Nature Communications”, a ich głównym autorem jest planetolog Paul Byrne z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w St. Louis.

Europa, księżyc Jowisza: Czy istnieje na niej życie?

Europa jest czwartym pod względem wielkości księżycem Jowisza z niemal stu oficjalnie uznanych. Jest nieco mniejsza od naszego Księżyca – ma średnicę ok. 3100 km, co stanowi jedną czwartą średnicy Ziemi. Według szacunków, jest pokryta lodową skorupą o grubości 15-25 km, pod którą – do głębokości nawet 100 km – znajduje się ocean słonej wody.

To właśnie jego obecność sprawia, że naukowcy od dawna zastanawiają się, czy w oceanie tym mogą panować warunki odpowiednie dla życia. Z tego też powodu Europa od dziesięcioleci znajduje się na krótkiej liście miejsc w naszym Układzie Słonecznym postrzeganych jako obiecujące w poszukiwaniu życia poza Ziemią.

Naukowcy ocenili potencjał dna oceanicznego Europy

Ostatnie badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w St. Louis miały na celu ocenę potencjału dna oceanicznego Europy pod względem aktywności tektonicznej i wulkanicznej. Aktywność ta na Ziemi ułatwia interakcje między skałami a wodą morską, generując niezbędne dla życia składniki odżywcze i energię chemiczną.

Reklama
Reklama

Czytaj więcej

Zaćmienia Słońca i wyjątkowe pełnie Księżyca w 2026 roku. Które zjawiska będą widoczne z Polski?

- Na Ziemi aktywność tektoniczna, taka jak pękanie i powstawanie uskoków, powoduje odsłonięcie świeżej skały, w której zachodzą reakcje chemiczne, głównie z udziałem wody, generujące substancje chemiczne, takie jak metan, które mogą być wykorzystywane przez mikroorganizmy. Bez takiej aktywności reakcje te są trudniejsze do zainicjowania i utrzymania […] – wyjaśnił Paul Byrne cytowany przez Reuters.

Aby ocenić potencjał dna oceanicznego Europy, naukowcy przeprowadzili modelowanie warunków panujących na tym księżycu. Wzięli pod uwagę takie czynniki, jak jego rozmiar, skład jego skalistego jądra oraz siły grawitacyjne Jowisza, największej planety Układu Słonecznego. Następnie połączyli je z wnioskami dotyczącymi geologii Ziemi i innych ciał niebieskich, w tym Księżyca.

Na dnie morskim Europy jednak nie mogłoby istnieć życie?

Na podstawie analizy naukowcy doszli do wniosku, że na Europie prawdopodobnie nie występują ruchy tektoniczne, ciepłe kominy hydrotermalne ani żadna inna podwodna aktywność geologiczna, co sugeruje, że na tym księżycu nie ma życia. Skaliste dno morskie Europy jest prawdopodobnie zbyt wytrzymałe mechanicznie, aby umożliwić aktywność tektoniczną i wulkaniczną.

Czytaj więcej

Problemy w kosmosie. NASA może skrócić misję astronautów

- Gdybyśmy mogli zbadać ten ocean za pomocą zdalnie sterowanego okrętu podwodnego, przewidujemy, że nie zaobserwowalibyśmy żadnych nowych pęknięć, aktywnych wulkanów ani pióropuszy gorącej wody na dnie morskim – przyznał Paul Byrne cytowany w komunikacie Uniwersytetu Waszyngtońskiego w St. Louis.

Reklama
Reklama

Nowe badania podważają zatem tezę, według której na dnie morskim Europy mogłoby istnieć życie. Warto jednak podkreślić, że naukowcy ocenili w nim jedynie obecne warunki panujące na Europie.

- Istnieją powody, by sądzić, że Europa mogła kiedyś być znacznie bardziej aktywna geologicznie niż obecnie, choć miało to miejsce kilka miliardów lat temu. Być może więc przez pewien czas świat ten nie tylko nadawał się do zamieszkania, ale faktycznie był zamieszkany, zanim warunki uległy zmianie i wyczerpała się energia chemiczna niezbędna do życia – przyznał Byrne cytowany przez Reuters.

Nowych informacji na temat Europy dostarczyć ma specjalna sonda kosmiczna Europa Clipper, która wystartowała z Ziemi w październiku 2024 roku. Wiosną 2031 roku ma kilkadziesiąt razy przelecieć obok Europy, co pozwoli na wykonanie zdjęć jej powierzchni z bliska, a także umożliwi dokładniejsze pomiary jej pokrywy lodowej i oceanu.

Kosmos
Problemy w kosmosie. NASA może skrócić misję astronautów
Kosmos
Przełom w astronomii. Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego wyznaczyli masę planety swobodnej
Kosmos
Astronomowie odkryli zagadkowy obiekt. „Nikt tego wcześniej nie widział”
Kosmos
Nowa teoria na temat planet w Układzie Słonecznym. Podważa dotychczasową wiedzę
Kosmos
Astronomowie odkryli wyjątkowe zjawisko. Zarejestrowano je po raz pierwszy
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama