Reklama
Rozwiń
Reklama

Jan Zielonka: Konserwatyzm na rozdrożu

Po upadku nazizmu liberalizm stał się w zachodnim świecie ideologią jednoczącą ugrupowania socjalistyczne i konserwatywne.

Publikacja: 08.10.2025 04:41

Jarosław Kaczyński i Viktor Orbán

Jarosław Kaczyński i Viktor Orbán

Foto: PAP

Liberalne idee przyświecały nowo powstałej Organizacji Narodów Zjednoczonych stojącej na straży uniwersalnych praw człowieka oraz poszanowania suwerennej równości państw członkowskich. W Europie owocem polityki liberalnej był proces integracji europejskiej i społeczna gospodarka rynkowa. Rolę wiodącą w powstaniu tych projektów odegrali chadecy.

Liberalizm jako ideologia globalna

Atak na liberalizm Viktora Orbána czy Jarosława Kaczyńskiego postawił konserwatystów przed trudnym wyborem: jesteście z nami, czyli obrońcami świętych praw rodziny i narodu, czy też z lewicowymi globalistami i kulturowymi zboczeńcami. Niektórzy konserwatywni intelektualiści – Ryszard Legutko, Zdzisław Krasnodębski, Andrzej Zybertowicz – stali się częścią aparatu PiS, a pozostali zostali politycznymi sierotami. Dystans tych drugich wobec ugrupowań liberalnych jest zadziwiający. Marek Cichocki tłumaczy to przejęciem liberalnej agendy przez globalistów i radykalną kulturową lewicę. Konstanty Pilawa też ma problem z liberalną globalizacją mówiącą językiem praw człowieka broniącym migrantów, bo świat ten na naszych oczach się kończy.

Czytaj więcej

Tomasz P. Terlikowski: Polscy konserwatyści dali się uwieść Donaldowi Trumpowi

Liberalizm jest rzeczywiście ideologią globalną, podobnie jak chrześcijaństwo jest religią globalną, bo obie podkreślają, że każdy człowiek jest wartością bez względu na narodowość czy rasę. Można krytykować związek (neo)liberałów z globalną siecią rynkową opartą na zysku i własności prywatnej, lecz tego konserwatyści nie robią. Obiektem ich krytyki jest liberalna słabość wobec migrantów i flirt z radykalną lewicą.

Czy konserwatyści powinni narzekać na lewicowych liberałów?

Przykłady na flirt z lewicą trudno jednak znaleźć. W Polsce lewica jest słaba i w większości na łasce konserwatywnych liberałów z PO. W Wielkiej Brytanii konserwatywni Torysi, a nie socjaliści z Partii Pracy rządzili wspólnie z Partią Liberalną. Małżeństwa gejów też wprowadzili Torysi, więc nie wiem, czy jest to kulturowe „zboczenie” lewicy. Torysi, podobnie jak PiS, są przeciwko migrantom, co jest krytykowane przez Kościół, który stoi na straży wartości z natury konserwatywnych. Czy cieszy konserwatystów, iż prawa człowieka są dziś nagminnie łamane? Zakładam, że nie, więc nie można odmawiać tych praw migrantom, kobietom czy osobom LGBT.

Reklama
Reklama
Uchodźcy z Ukrainy w Europie (stan na 3 października)

Uchodźcy z Ukrainy w Europie (stan na 3 października)

Foto: PAP

Liberalizm potrafił zjednoczyć socjalistów i chadeków w ramach szlachetnych norm: wolność, równość i sprawiedliwość opartych na rządach prawa z poszanowaniem praw jednostki. Jeśli konserwatystom wciąż zależy na obronie tych wartości, to powinni stawić czoła politycznym awanturnikom na prawicy zamiast narzekać na lewicowych liberałów.

Autor

Jan Zielonka

Profesor na uniwersytetach w Wenecji i Warszawie

Liberalne idee przyświecały nowo powstałej Organizacji Narodów Zjednoczonych stojącej na straży uniwersalnych praw człowieka oraz poszanowania suwerennej równości państw członkowskich. W Europie owocem polityki liberalnej był proces integracji europejskiej i społeczna gospodarka rynkowa. Rolę wiodącą w powstaniu tych projektów odegrali chadecy.

Liberalizm jako ideologia globalna

Pozostało jeszcze 88% artykułu
/
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Reklama
Komentarze
Michał Szułdrzyński: Jak Jarosław Kaczyński Grzegorza Brauna wyhodował
Materiał Promocyjny
Startupy poszukiwane — dołącz do Platform startowych w Polsce Wschodniej i zyskaj nowe możliwości!
Komentarze
Tomasz Krzyżak: Jeden kardynał Ryś polskiego Kościoła nie zmieni
Komentarze
Wystąpienie w Pradze świadczy o tym, że Karol Nawrocki nie wie, czym jest Unia Europejska
Komentarze
Estera Flieger: Wpis Jad Waszem to nie pomyłka
Komentarze
Bogusław Chrabota: Grzegorz Braun profanuje Auschwitz - Birkenau
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama