Postulat w tej sprawie prof. Irena Lipowicz wysłała do Marszałka Sejmu jeszcze przed upływem swojej kadencji jako RPO.
Biuro RPO dostaje wiele skarg na nieprawidłowości przy rejestracji stowarzyszeń w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Większość z nich dotyczy przewlekłości. Osoby ubiegające się o zarejestrowanie stowarzyszenia są wielokrotnie wzywane przez sąd do dokonywania zmian w statucie, przy czym każde wezwanie odnosi się do innych jego postanowień. Natomiast wnioski o rejestrację stowarzyszenia są nawet kilkakrotnie zwracane wnioskodawcom z powodu np. nieprzekreślenia pustych pól w formularzu lub... wpisania nazwy „Warszawa" zamiast „Miasto Stołeczne Warszawa".
Nadmierny formalizm w KRS powoduje, że stowarzyszenie może czekać na rejestrację wiele miesięcy. Przez ten czas praktycznie niemożliwe jest podejmowanie pewnych działań czy inicjatyw związanych z planowaną statutową działalnością stowarzyszenia. Stowarzyszeniu może np. przepaść termin do składania projektów do konkursów o dofinansowanie lub zostanie już zatwierdzona i wykonana decyzja, której stowarzyszenie chciało się przeciwstawić.
Rzecznik Praw Obywatelskich uważa za konieczne wprowadzenie do przepisów prawa takiego terminu, który wskazywać będzie wyraźne granice czasowe, w których wniosek o rejestrację stowarzyszenia powinien być rozpatrzony. Obecnie obowiązujący przepis art. 13 ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach wskazuje, że wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia sąd rejestrowy rozpoznaje niezwłocznie, a rozstrzygnięcie powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
W dobrym kierunku zmierzał przedstawiony przez Prezydenta RP projekt nowelizacji Prawa o stowarzyszeniach. Art. 13 ust. 1 miał zyskać nowe brzmienie i wskazywać, że wniosek o wpis do KRS sąd rejestrowy rozpoznaje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od daty jego wpływy do sądu. Jak napisano w uzasadnieniu do projektu nowelizacji regulacja ta ma związek z planowanym wyeliminowaniem udziału organu nadzoru nad stowarzyszeniem z postępowania rejestrowego.
