O tym, jak ma wyglądać i czym się zajmować przyszła niezależna Rada Fiskalna, rząd napisał w "Wieloletnim Planie Finansowym Państwa na lata 2024-2027" (WPFP).
Zapisy są zgodne z tym, co wcześniej zapowiedział Andrzej Domański, minister finansów. - Rada Fiskalna to organ, który ma monitorować i opiniować przestrzeganie realizacji budżetu oraz opiniować prognozy i założenia makroekonomiczne. Polska jest ostatnim krajem Unii Europejskiej, który takiej Rady Fiskalnej do tej pory nie powołał – to istotne zwiększenie transparentności procesu budżetowego. – zauważył kilka dni temu na konferencji prasowej.
Czytaj więcej
Rząd przyjął we wtorek wieloletni plan finansowy do 2027 r. Jednak zasadnicze plany, jak usunąć narosłe w kasie państwa problemy po rządzie PiS, po...
- W skład Rady będą wchodziły osoby, eksperci posiadający wiedzę z zakresu finansów publicznych, makroekonomii, zarządzania budżetem. Członkowie Rady Fiskalnej muszą być niezależni, żadna instytucja nie może wydawać im poleceń. Muszą reprezentować szerokie grono interesariuszy. Chciałbym, by chociaż członków do Rady Fiskalnej wskazywała Rada Dialogu Społecznego – powiedział szef resortu finansów.
W WPFP zapowiedziano, że resort finansów do końca czerwca przedstawi szczegółowy projekt powołania Rady. Pracuje nad nimi, korzystając z pomocy ekspertów Banku Światowego, uwzględnione będą też unijne wymogi dotyczące ram budżetowych poszczególnych państw. Będzie to projekt ustawy, w którym „szczególna uwaga będzie poświęcona wymogom dot. niezależności Rady oraz apolityczności jej członków, tak, aby zapewnić jej bezstronny i ekspercki charakter.
MF zwróciło uwagę, że Polska jest jedynym krajem UE, który nie posiada takiej niezależnej instytucji. Z danych OECD z 2021r. wynika, że jesteśmy także jednym z dziewięciu krajów OECD, w których brakuje takiej instytucji.
Czytaj więcej
Jeszcze w tym roku dziura w kasie państwa ma być tak samo wysoka jak w 2023 r. sięgając 5,1 proc. PKB. Ale od przyszłego roku deficyt sektora ma ju...
Kompetencje Rady Fiskalnej
Rząd chce, by RF opiniowała prognozy i założenia makroekonomiczne; monitorowała przestrzeganie krajowych reguł fiskalnych, w tym przedstawiała na ten temat analizy i oceny. Będzie przedstawiała także opinie o budżecie, strategicznych planach finansowych rządu. Ponieważ w najbliższym czasie ważne będzie – co zapisano w dokumencie – opracowanie stabilizującej reguły wydatkowej, to Rada także będzie analizowała i opiniowała wpływ zastosowania tzw. klauzuli wyjścia na długookresową stabilność finansów publicznych oraz sytuację makroekonomiczną. Rząd zakłada, że kompetencje RF zmieniać się będą wraz z potrzebami. Będzie także sama mogła zdecydować o temacie i zakresie swoich analiz.
Ma mieć biuro. ”Liczba pracowników biura zostanie zawarta w przepisach o Radzie Fiskalnej i zgodnie z założeniami nie powinna wynosić więcej niż 15 osób.” Mają one być wybrane w konkursie. Siedzibą Rady będzie Warszawa. Rząd zapewnia, że „rozwiązania prawne zapewnią odpowiednie środki na funkcjonowanie Rady i Biura w sposób niezależny”.
W WPFP zapisano także: „W krajach UE posiadających Rady Fiskalne powszechnymi są wystąpienia członków IFI w mediach lub organizacja różnego rodzaju wydarzeń. Powszechną praktyką jest publikowanie przez Rady Fiskalne swoich raportów oraz analiz na własnej stronie internetowej.”
Czytaj więcej
Szybkie powołanie Rady Fiskalnej, konsolidacja funduszy pozabudżetowych – takie m.in. plany przedstawia MF w tzw. białej księdze finansów publiczny...
Kto może być członkiem Rady Fiskalnej?
Mają być to niezależni eksperci z wyższym wykształceniem drugiego stopnia (czyli przynajmniej magistrowie) z przynajmniej 10-letnim doświadczeniem w co najmniej dwóch dziedzinach: finanse publiczne, makroekonomia lub zarządzanie budżetem.
Nominować ich mają „instytucje reprezentujące szerokie grono interesariuszy.”. A wybrani zostaną „w otwartym konkursie, który ma potwierdzić spełnienie przez nich wymogów dot. kompetencji oraz niezależności”. Nie napisano, jaka instytucja zorganizuje ten konkurs, jaki będzie tryb oceny, ani kto będzie ją przeprowadzał.
Członkowie Rady wybrani mają być na 6-letnią kadencję, „tak, aby rotacja członków Rady następowała stopniowo”.
