Pierwsza elektrownia jądrowa powstanie w nadmorskiej gminie Choczewo, ponad 70 km na północny zachód od Gdańska. To była jedna z dwóch preferowanych lokalizacji, druga to teren nad Jeziorem Żarnowieckim. Mimo ogłoszenia lokalizacji wciąż brakuje formalnej decyzji w postaci złożonego raportu środowiskowego dla tej lokalizacji.

Czytaj więcej

Orlen i Synthos będą inwestować w atom

Wybór bez raportu

W marcu br. PGE, Enea, KGHM i Tauron podpisały ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży za 531,36 mln zł wszystkich udziałów w pilotującej projekt jądrowy spółce PGE EJ 1. W czerwcu zaś zmieniono nazwę spółki na Polskie Elektrownie Jądrowe. To właśnie ona poinformowała o lokalizacji.

Raport środowiskowy nie został jeszcze złożony generalnemu dyrektorowi ochrony środowiska, choć – jak przekonuje spółka – prace merytoryczne nad raportem zostały już zakończone. Jego złożenie ma nastąpić w pierwszym kwartale 2022 r. Pierwotnie miało to być w tym roku, ale okazało się, że konieczne są zmiany w prawie wodnym. Prace toczą się w Sejmie, a projekt nowelizacji nie zostanie w tym roku przyjęty.

Konieczność nowelizacji spółka tłumaczy zmieniającym się otoczeniem legislacyjnym, które wymaga odwzorowania w przygotowanym dokumencie. – Przepisy, na podstawie których w 2015 r. rozpoczęło się postępowanie dotyczące wydania decyzji środowiskowej dla elektrowni, ulegały od tego czasu licznym zmianom, w tym wdrażającym regulacje przyjęte na poziomie europejskim – podkreśla spółka.

Wybór preferowanej lokalizacji nie oznacza jeszcze finalnej zgody na realizację inwestycji w takim wariancie. Polskie Elektrownie Jądrowe będą się teraz ubiegać o uzyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych dla umiejscowienia elektrowni, w szczególności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzji lokalizacyjnej. Kiedy raport środowiskowy zostanie złożony, rozpocznie się tzw. procedura transgraniczna, w której mogą brać udział sąsiedzi Polski. Mimo problemów z raportem środowiskowym Anna Moskwa, minister klimatu i środowiska, zapewnia, że prace idą zgodnie z planem.

Prace legislacyjne w lesie

To nie koniec zmagań prawnych, które umożliwią rozpoczęcie inwestycji w 2026 r. W rządzie trwa przygotowywanie nowelizacji przepisów o przygotowaniu i realizacji inwestycji w energetyce jądrowej oraz towarzyszących (tzw. specustawy jądrowej). Ustawa ma skrócić proces inwestycji o 1–1,5 roku.

Ministerstwo Klimatu informuje nas, że obecnie projekt jest rozpatrywany przez Komitet ds. Europejskich (jeden z komitetów Rady Ministrów) i wkrótce projekt ustawy ma trafić na posiedzenie Stałego Komitetu Rady Ministrów, aby już w przyszłym roku po zatwierdzeniu przez rząd mógł trafić do Sejmu.

Choczewo – nowe centrum energetyczne

Rząd musi także przygotować się na wsparcie lokalnych samorządów i budowy tam nowych sieci elektroenergetycznych. Wójt gminy Choczewo Wiesław Gębka przypomina, że na jej terenie powstanie nie tylko elektrownia jądrowa, ale także instalacje wyprowadzające energię z planowanych morskich farm wiatrowych. Do przesłania mocy z morskich wiatraków potrzeba m.in. dwóch nowych stacji elektroenergetycznych oraz czterech linii o napięciu 400 kV – przypomina.

Teraz prace powinny ruszyć przy elektrowni jądrowej. Do 2026 r. powinna powstać infrastruktura towarzysząca budowie, więc realizacja powinna przyspieszyć. W styczniu ma odbyć się kolejne spotkanie ze spółką dotyczące inwestycji.

– Nasza gmina stanie energetycznym centrum Polski. Będziemy mieć dużo inwestycji sieciowych, ale zwrócą się one w postaci inwestycji i podatków dla naszej gminy – zapewnia wójt Choczewa.

Kolejne lokalizacje

Zgodnie z planem na Pomorzu powstaną dwa albo trzy reaktory. Wciąż nie zdecydowano, ile, bo w całym kraju docelowo rozważane są dwie lokalizacje elektrowni atomowych po trzy reaktory albo trzy miejsca po dwa.

Inne dwie preferowane lokalizacje pod kolejne inwestycje to położone w centrum kraju Pątnów i Bełchatów – z uwagi na rozwiniętą sieć przesyłową i transportową. Zgodnie ze strategią energetyczną Polski w naszym kraju do 2043 r. ma powstać 6–9 GW mocy w dwóch lub trzech elektrowniach jądrowych. Pierwszy reaktor miałby powstać w 2033 r.