Reklama

Pozostałości świątyni grobowej króla Niuserre odkryte w Abusir

W nekropolii Abusir włoska misja badawcza odkryła rozległe pozostałości dolnej świątyni grobowej należącej do kompleksu solarnego króla Niuserre, jednego z najwybitniejszych władców V dynastii.

Aktualizacja: 21.12.2025 22:34 Publikacja: 20.12.2025 22:35

Abusir. Piramida Niuserre w środku

Abusir. Piramida Niuserre w środku

Foto: AdobeStock

Misja, kierowana przez Massimiliano Nuzzolo i Rossanę Perilli z uniwersytetów w Turynie i Neapolu, odsłoniła ponad połowę dawno zaginionej budowli – jest to bezprecedensowe osiągnięcie w badaniach nad egipskimi świątyniami słońca. Wykopaliska potwierdzają, że nowo odkryte pozostałości budowli to monumentalny kompleks o powierzchni ponad 1000 metrów kwadratowych, wyróżniający się unikalnym planem architektonicznym, który plasuje go wśród najważniejszych świątyń grobowych w regionie Memfis.

Foto: Tomasz Herbich

Mohamed Ismail Khaled, Sekretarz Generalny Najwyższej Rady Starożytności, określił to znalezisko jako „kamień milowy” w eksploracji dziejów V dynastii Egiptu, zauważając, że świątynia ta jest jedną z zaledwie dwóch świątyń słońca, które do tej pory zostały ostatecznie zidentyfikowane. Przypomniał, że niemiecki egiptolog Ludwig Borchardt po raz pierwszy zlokalizował to miejsce w 1901 roku, ale wysoki poziom wód gruntowych uniemożliwiał wykopaliska przez ponad wiek.

Czytaj więcej

Archeolodzy odkryli grobowiec tajemniczego egipskiego króla

Świątynia grobowa króla Niuserre – przełomowe odkrycie w Abusir

Niedawne prace odsłoniły wejście do świątyni, które znajdowało się pod prawie 1,2-metrową warstwą mułu nilowego. Archeolodzy odkryli oryginalną podłogę, podstawę wapiennej kolumny oraz fragmenty granitowej kolumny, która prawdopodobnie należała do głównego portyku wejściowego. Dodatkowe znaleziska obejmują fragmenty oryginalnej kamiennej obudowy wyściełającej przejście między wejściem a groblą, a także kilka elementów architektonicznych, które zachowały się w pierwotnym miejscu, w tym granitowe ościeżnice i nadproża.

Reklama
Reklama

Według Nuzzolo, wykopaliska przeprowadzone w zeszłym sezonie ujawniły kompletną bramę kwarcytową w doskonałym stanie, wraz z pozostałościami wewnętrznych schodów prowadzących na dach, co sugeruje obecność drugiego wejścia w północno-zachodnim sektorze świątyni. Obecne wykopaliska ujawniły również pochyłą rampę, która prawdopodobnie łączyła świątynię z Nilem lub jedną z jego odnóg. Dowody wskazują, że świątynia rozciąga się w kierunku północnym, co jest zgodne z układem architektonicznym królewskich kompleksów V dynastii, takich jak dolna świątynia grobowa króla Sahure.

Prace w górnej świątyni przy pozostałościach obelisku

Prace w górnej świątyni przy pozostałościach obelisku

Foto: Tomasz Herbich

Nowe znaleziska archeologiczne i ich znaczenie dla badań nad V dynastii

Misja odkryła również szereg artefaktów, w tym dwa drewniane elementy ze starożytnej egipskiej gry senet, uważanej za prekursora współczesnych gier planszowych, takich jak szachy.

Perilli podkreślił odkrycie masywnego kamiennego progu z hieroglificznym kalendarzem, szczegółowo opisującym święta religijne świątyni, a także z odniesieniami do samego króla Niuserre. Zespół odkrył również misternie rzeźbione fragmenty wapienia oraz znaczną ilość ceramiki pochodzącej z okresu od schyłku Starego Państwa do wczesnego Średniego Państwa, przy czym większość z nich datowana jest na Pierwszy Okres Przejściowy.

Czytaj więcej

Ważne odkrycie archeologów w Egipcie. Rzuca nowe światło na początki chrześcijaństwa
Reklama
Reklama

Wstępne badania sugerują, że po tym, jak świątynia przestała być miejscem kultu królewskiego, została przekształcona w małą osadę zamieszkaną w Pierwszym Okresie Przejściowym. Ta transformacja oferuje unikatowy wgląd w codzienne życie w regionie Memfis w okresie często uważanym za słabo udokumentowany.

Wykopaliska w Abusir z udziałem polskich archeologów

Włoska misja planuje kontynuować prace w Abusir w kolejnych sezonach.  W jej pracach uczestniczą także archeolodzy z Polski z Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN (dr Urszula Iwaszczuk – specjalistka od analizy szczątków zwierzęcych, oraz ceramolożka, prof. Teodozja Rzeuska) oraz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN - dr Tomasz Herbich zajmujący się prospekcją geofizyczną czyli poszukiwaniem konstrukcji niewidocznych na powierzchni przy użyciu metody magnetycznej.

Foto: Tomasz Herbich

Jak informuje dr Tomasz Herbich, misja będzie kontynuowała swoje prace w kwietniu i maju przyszłego roku, ponownie z udziałem badaczy z Polski.

Foto: Tomasz Herbich

Archeologia
Turcja. Susza odsłania skarby sprzed 11 tysięcy lat
Archeologia
Wyjątkowe znalezisko w Grecji: Dwa niepozorne przedmioty zmieniają historię ludzkości
Archeologia
Leżały w muzeum przez wiele lat. Naukowcy rozwiązali zagadkę starożytnych grotów strzał
Archeologia
Zaskakujące skamieniałości z Maroka. „Nowe okno na ewolucję człowieka”
Archeologia
Polskie wykopaliska w Gruzji: tajemnicze pochówki sprzed trzech tysięcy lat
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama