Niezwykłego odkrycia dokonali naukowcy z Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. W Brzezówce koło Jasła natrafili na gród zamieszkany przez przybyszów z południa. Zajmował on powierzchnię 2 hektarów.

Grodzisko składało się z majdanu otoczonego wałem obronnym oraz z przylegającego do niego podgrodzia. Badacze nie wykluczają, że mogło istnieć także drugie podgrodzie, na którego ślady jeszcze nie natrafili.

W trakcie wykopalisk na tym stanowisku archeolodzy wydobyli kilka tysięcy zabytków z epoki brązu, z okresu 1650–1350 r. p.n.e.

Większość z nich to wyroby ceramiczne oraz narzędzia, również z kamienia i krzemienia – surowce te wciąż były w użyciu, ponieważ nowy materiał – brąz – był jeszcze bardzo drogi i było go stosunkowo mało.

Badacze odkryli ślady trzech pożarów i przebudowy, jaka po nich następowała.

W czerwcu pozostałości podobnego grodziska zauważyli badacze w Kowalowach koło Jasła. Na podstawie znalezionych tam fragmentów ceramiki oszacowali wiek tej warowni, jest nieco młodsza, powstała około 1300 r. p.n.e. i funkcjonowała mniej więcej do VII wieku przed Chrystusem.

Dwie dekady wcześniej, w latach 90. XX wieku, grodzisko z epoki brązu odkryto w Trzcinicy, również koło Jasła. W trakcie prowadzonych tam wykopalisk archeolodzy wydobyli ponad 160 tys. zabytków, najstarsze z nich pochodzą sprzed 6 tysięcy lat.

Prowadzone tam badania pozwoliły ustalić, że w Trzcinicy na początku epoki brązu zbudowano potężną warownię otoczoną wałem ziemnym wysokości kilku metrów i drewnianą palisadą. Dokonali tego ludzie zza południowej granicy łańcucha karpackiego, najprawdopodobniej z terenów Węgier.

Po zakończeniu prac badawczych utworzono tam skansen archeologiczny nazwany Karpacką Troją, gdyż gród Priama także powstał w tym okresie.

Karpacka Troja już teraz dorównuje Biskupinowi pod względem merytorycznym, a zwiedzających przybywa lawinowo.

– Prowadzone w Brzezówce wykopaliska oraz wcześniejsze prace archeologiczne w warowniach w regionie Jasła i Krosna dowodzą, że pogórza karpackie były zamieszkane przez ludność przybyłą spoza Karpat. Osiągnęła ona wysoki poziom kultury, wówczas najwyższy poza basenem Morza Śródziemnego – wyjaśnia Jan Gancarski, dyrektor Muzeum Podkarpackiego w Krośnie.