fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Zdrowie

Co jeść, by chronić układ nerwowy

Dieta śródziemnomorska znów najlepsza. Działa korzystnie na układ nerwowy i pomaga łagodzić powikłania cukrzycy.

Wpływ odżywiania na układ nerwowy dostrzegli już starożytni, tworząc maksymę: „Jesteś tym, co jesz”, przypisywaną zamiennie rzymskiemu filozofowi i poecie Lukrecjuszowi lub praojcu medycyny Hipokratesowi. Szkodliwy wpływ cukru na mózg ostatecznie potwierdził szereg badań przeprowadzonych przez kilka ostatnich lat. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego dowiedli, że fruktoza znajdująca się w owocach, warzywach i miodzie ogranicza zdolności poznawcze, zmniejszając zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń, a osoby spożywające duże jej ilości mają niższy poziom neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego, niezbędnego do przyswajania nowych faktów i zapamiętywania informacji.

Ale układ nerwowy to nie tylko kwestia zdolności myślenia i postrzegania świata, ale też nerwy obwodowe, które przekazują informacje między ośrodkowym układem nerwowym a poszczególnymi narządami. Dla nich dużo bardziej szkodliwa okazuje się wywołująca neuropatię glukoza. U osób chorych na cukrzycę lub cierpiących na insulinooporność uszkadza ona włókna nerwowe, pozbawiając czucia lub – przeciwnie – wywołując dotkliwy ból.

Ryba wpływa na nerwy

Jedna z form neuropatii dotyka od 60 do nawet 70 proc. cukrzyków, a ryzyko jej wystąpienia zwiększa się z czasem. Chorujący na cukrzycę od 25 lat mogą być pewni jej wystąpienia. Do uszkodzenia włókien nerwowych może doprowadzić wiele czynników, ale u osób z cukrzycą głównym winowajcą jest wysoki poziom glukozy, który negatywnie wpływa na przewodnictwo nerwowe, niszczy same komórki nerwowe, a do tego uszkadza naczynia krwionośne, zaopatrujące nerwy w tlen i substancje odżywcze. Neuropatię mogą nasilać także czynniki genetyczne, palenie papierosów, alkohol czy stany zapalne.

Chociaż walka z neuropatią bywa trudna, po latach ślepej wiary w farmakologię, coraz więcej badań potwierdza wpływ diety na znaczne zmniejszenie się dolegliwości. – Wszystkie badania kliniczne przemawiają za tym, że podstawą skutecznego leczenia cukrzycy jest wyrównanie poziomu cukru we krwi. Dzięki wynikom badania Steno-2 wiemy, że taki efekt daje nie tylko samo wyrównanie glikemii, ale także zaprzestanie palenia, obniżenie nadciśnienia tętniczego i utrzymanie w normie poziomu lipidów – mówi prof. Grzegorz Dzida, diabetolog z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. I podkreśla znaczenie prawidłowego poziomu trójglicerydów. – Okazuje się, że z powikłaniami cukrzycy ściśle wiąże się hipertrójglicerydemia, czyli nadmiar złych tłuszczów, a pomaga ich ograniczenie. Dieta zdrowa, nie tylko dla cukrzyka, powinna więc eliminować szkodliwe tłuszcze wielonasycone znajdujące się w tłuszczu zwierzęcym, nabiale i mięsie – mówi prof. Dzida.

Specjalista przytacza badania, zgodnie z którymi optymalną dietą jest śródziemnomorska, oparta na warzywach oraz oliwie z oliwek. – Badania kliniczne wykazały korzystny wpływ oliwy bogatej w wielonienasycone, zdrowe kwasy tłuszczowe. Dieta ta obfituje także w tłuste ryby – jedyne „zdrowe mięso”. Co prawda, wielu badaczy przekonuje, że nasz polski olej rzepakowy zawiera jeszcze więcej korzystnych tłuszczów nienasyconych, jednak brakuje na ten temat dowodów naukowych – zauważa prof. Dzida.

Jak wielu specjalistów dość sceptycznie odnosi się do teorii, według których neuropatię najlepiej leczy dieta wegańska. Wyniki badań opublikowane kilka lat temu w czasopiśmie „Nutrition and Diabetes” sugerują, że dieta ta, oparta na produktach o niskiej zawartości tłuszczu i niskim indeksie glikemicznym, może łagodzić objawy neuropatii cukrzycowej. Uczestnicy badania przyjmowali jednak w tabletkach witaminę B12, której brakuje w dietach opartych wyłącznie na produktach roślinnych.

Natura zamiast pigułek

Tymczasem witamina B12, czyli kobalamina, pełni rolę regulatora produkcji czerwonych ciałek krwi, a jej niedobór powoduje niedokrwistość. Niemniej ważne są pozostałe witaminy z grupy B, które odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, łagodzą napięcie nerwowe, poprawiają nastrój i sprawność intelektualną. Zdaniem ekspertów, choć na rynku istnieje wiele preparatów umożliwiających suplementację tych substancji, ich najlepszym źródłem pozostaje to naturalne, zawarte w pożywieniu. Dlatego zamiast suplementowanej diety wegańskiej, dość trudnej do zbilansowania w naszej szerokości geograficznej, doradzają jadłospis nieco mniej restrykcyjny.

Doskonałym źródłem witamin z grupy B są warzywa strączkowe, niektóre nasiona, szpinak, jaja i ryby, a więc wszystkie pokarmy występujące w diecie śródziemnomorskiej. Okazuje się więc, że dieta, którą portal US News & World Report okrzyknął najlepszą dietą 2019 r., jest także optymalna dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego.

REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA