Czy e-papierosy są mniej szkodliwe

Sprzedaż i używanie tzw. e-papierosów nie były dotąd regulowane. Teraz resort zdrowia chce całkowitego zakazu ich używania w miejscach publicznych, przedstawiania informacji wizualnej o nich w punktach detalicznych i sprzedaży przez internet (zarówno w kraju, jak za granicą).

Rząd przyjął już stosowny projekt ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, teraz zajmie się nim parlament.

Analiza propozycji przepisów pokazuje, że dla obecnej ekipy w resorcie zdrowia e-papierosy to niemal taki sam wróg publiczny jak te tradycyjne, których szkodliwość wykazano w licznych badaniach naukowych. O ile jednak nikt nie ma już od dawna wątpliwości, że dym papierosowy stanowi śmiertelne zagrożenie, o tyle nie ma dotąd badań, które jednoznacznie potwierdzałyby taką tezę w odniesieniu do e-papierosów.

W Polsce są one dostępne od prawie dziesięciu lat, przy czym najbardziej dynamiczny rozwój tego segmentu rynku przypada na ostatnie cztery lata. Obecnie do ich używania przyznaje się ok. 7 proc. dorosłych, czyli 1,7 mln osób. W 95 proc. są to palacze tradycyjnych papierosów, którzy na ogół próbują przynajmniej częściowo przerzucić się na ich elektroniczne odpowiedniki.

E-papierosy to elektroniczne, zasilane bateriami urządzenia dostarczające nikotynę do organizmu w formie aerozolu powstałego poprzez podgrzewanie płynu zawierającego przede wszystkim glicerynę lub glikol propylenowy i nikotynę. Produkty te nie zawierają tytoniu i nie występuje w nich fizyczny proces spalania.

Ich zwolennicy przekonują, że są mniej szkodliwe niż tradycyjne wyroby tytoniowe i zupełnie nieszkodliwe dla osób postronnych.

Przy zwykłych papierosach w tzw. bocznym strumieniu dymu część toksycznych związków (tlenek węgla, rakotwórcze nitrozoaminy specyficzne dla tytoniu) występuje w stężeniach wyższych niż w strumieniu głównym (wdychanym przez palacza). Tego typu zjawisko nie występuje podczas używania e-papierosa.

Jeśli w życie wejdą propozycje Ministerstwa Zdrowia, całkowity zakaz używania papierosów elektronicznych w miejscach publicznych oznaczać będzie, że ich użytkownicy będą mogli korzystać z nich wyłącznie w wyznaczonych palarniach, razem z tradycyjnymi palaczami. Przeciwko takiemu rozwiązaniu zdaje się opowiadać większość Polaków (61 proc. w ankiecie firmy 3Dmarket). Zastrzeżenia zgłaszają jednak przede wszystkim naukowcy.

Informacje na ten temat znajdujemy w raporcie „Wpływ e-papierosów na zdrowie w porównaniu do papierosów tradycyjnych w świetle badań naukowych", który przygotował prof. Andrzej Sobczak, kierownik Zakładu Chemii Ogólnej i Nieorganicznej Wydziału Farmaceutycznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego oraz szef Zakładu Szkodliwości Chemicznych i Toksykologii Genetycznej Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (podległego Ministerstwu Zdrowia).

Naukowiec twierdzi, że jest tylko jedno badanie – zespołu pod kierownictwem Andreasa D. Fluorisa – według którego osoby niepalące znajdujące się w tym samym pomieszczeniu z e-palaczami są tak samo narażone na szkodliwe skutki wydychanej przez nich nikotyny, jakby znajdowały się w towarzystwie konwencjonalnych palaczy.

– Kilkanaście pozostałych prac na ten temat donosi o znikomym narażeniu biernym lub jego braku podczas używania e-papierosa. Badania przeprowadzone w moim zespole wykazały, że stężenie nikotyny w pomieszczeniu, w którym używano e-papierosów, jest dziesięciokrotnie mniejsze w stosunku do stężenia, jakie odnotowano po wypaleniu równoważnej liczby papierosów konwencjonalnych – mówi prof. Sobczak.