Prawo karne: zły skład sądu dyskwalifikuje wyrok

W odpowiedzi na apelacje prokurator Prokuratury Okręgowej w S. podnosił, że jakkolwiek w chwili wpływu aktu oskarżenia kwalifikacja prawna czynów w nim opisanych wskazywała na dopuszczenie się przez oskarżonych występków, to jednak na podstawie wstępnej oceny materiału dowodowego SO słusznie przyjął, że przedmiotem postępowania mogą być również czyny stanowiące zbrodnie. Tym samym, zdaniem prokuratora, skoro taka możliwość istniała, to sąd słusznie wyznaczył skład trzyosobowy.

I jak uzasadniał SO, niewłaściwy skład jest bezwzględną przyczyną uchylenia wyroku bez względu na to, czy w sprawie orzekał skład szerszy, niż powinien, czy też węższy.

Jak uzasadniła prokuratura, SO powziął wątpliwości i o ich rozwianie poprosił Sąd Najwyższy. Ten miał odpowiedzieć: czy rozpoznanie po 1 lipca 2015 r. przez SO sprawy o występek w składzie jednego sędziego i dwóch ławników nastąpiło w nienależytej obsadzie sądu, jeśli dziś zgodnie z art. 28 procedury karnej możliwe jest rozpatrzenie sprawy o występek w takim składzie z uwagi na szczególną zawiłość tej sprawy lub jej uwagę. Data graniczna – 1 lipca 2015 r. – jest dniem wejścia w życie dużych zmian w procedurze karnej, m.in. procesu kontradyktoryjnego.

Opowiedzenie się za pierwszym wariantem prowadziłoby do wniosku, że rozpoznawanie sprawy w składzie sprzecznym z dotychczasowymi przepisami procesowymi stanowiłoby nienależytą obsadę sądu zarówno na gruncie przepisów dotychczasowych, jak i nowych.

W drugim, węższym, wariancie interpretacyjnym chodzi o upoważnienie sądu orzekającego w sprawie do jej rozpoznania i orzekania w dotychczasowym składzie, mimo że ustawa wprowadziła zmianę składu. Nie mógłby zatem odnosić się do sytuacji, gdy sąd orzeka w składzie nieodpowiadającym przepisom dotychczasowym.

sygnatura akt: I KZP 16/17