PIT: Kwota wolna bez zmian, ale trudno będzie ją podważyć

Przepis ten, w zakresie, w jakim jest niezgodny z konstytucją, straci moc obowiązującą z końcem listopada 2016 r. Tymczasem, zgodnie z projektem posłów PiS, ustawa w ogóle nie będzie się odnosić do minimum egzystencji.

– W tej sytuacji wykazanie niezgodności przepisów ustawy o PIT z konstytucją w zakresie, jakiego dotyczy wyrok, nie przysporzy większych trudności – mówi Grzegorz Grochowina, menedżer w KPMG w Polsce.

Szkopuł w tym, że samo takie stwierdzenie może nie wystarczyć do skutecznego żądania stwierdzenia nadpłaty. Brak mechanizmu wiążącego kwotę wolną z minimum egzystencji nie oznacza, że skarbówka przyjmie to minimum jako kwotę wolną.

– Przed sądami, gdzie na pewno takie spory by się rozstrzygały, trzeba będzie z kolei wykazać, że wynikająca z wyroku TK kwota wolna jest równa minimum egzystencji. Trybunał tymczasem wprost zakwestionował jedynie brak mechanizmu waloryzacji wysokości kwoty wolnej i wskazał, że ten mechanizm musi gwarantować co najmniej minimum egzystencji. Nie stworzył natomiast – bo nie mógł – wyraźnej normy zrównującej te dwie kwoty. Stąd pojawiły się nawet wątpliwości, jaką kwotę wolną zastosować i czy w ogóle można będzie ją jakoś odliczać, gdyby żadna ustawa przed 1 grudnia nie powstała – tłumaczy ekspert.

Dlatego to sędziowie, szczególnie Naczelnego Sądu Administracyjnego, odpowiedzą na pytanie, czy wyrok TK będzie podstawą do zwrotu nadpłaty PIT. A presja na nich będzie duża, biorąc pod uwagę, że każdego roku łączna kwota ewentualnej nadpłaty wszystkich podatników będzie wynosić wiele miliardów złotych.