Opinie

Przedawnienie zobowiązań podatkowych: inna instytucja niż ta, do której się przyzwyczailiśmy

Adobe Stock
Zaprezentowany niedawno przez Ministerstwo Finansów projekt nowej ordynacji podatkowej nie tylko wprowadza do systemu prawa podatkowego nowe instytucje, ale także znacząco zmienia niektóre obowiązujące regulacje. Jedną z nich jest przedawnienie zobowiązań podatkowych.

Obecna ustawa zawiera przepisy odnoszące się do przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Czytaj także: Nowa ordynacja podatkowa: mniej formalności w drobnych sprawach podatkowych

W nowej ordynacji będziemy mieli do czynienia z przedawnieniem wymiaru i przedawnieniem poboru. Przedawnienie wymiaru to czas na wydanie decyzji przez organ podatkowy. W przeciwieństwie do obecnej regulacji, w której niezbędne jest doręczenie decyzji drugiej instancji, w nowej wystarczające będzie doręczenie decyzji pierwszej instancji. Po upływie terminu przedawnienia wymiaru nie będzie już możliwa modyfikacja wysokości podatku do zapłaty.

Przedawnienie wymiaru wyniesie trzy lub pięć lat. Dłuższy, pięcioletni, termin przedawnienia będzie dotyczył m.in. rozliczeń z tytułu VAT, akcyzy, podatku dochodowego od osób prawnych oraz (z pewnymi wyjątkami) od osób fizycznych. Taki sam, tj. pięcioletni, termin przedawnienia jest przewidziany dla orzeczenia o odpowiedzialności płatnika, a także dla określenia podatku, jeżeli podatnik nie złoży w terminie deklaracji lub też nie wykaże w niej wszystkich danych niezbędnych do dokonania jego wymiaru.

Istotną nowością proponowanej ustawy jest wskazanie początkowego dnia terminu przedawnienia – będzie on biegł od dnia, w którym upłynął termin płatności podatku wynikający z przepisów prawa podatkowego lub powstał obowiązek podatkowy, jeżeli to zobowiązanie powstaje poprzez doręczenie decyzji ustalającej jego wysokość. Termin przedawnienia będzie więc upływał w dowolnym dniu roku, a nie, jak obecnie, z jego końcem.

Podobnie jak obecnie bieg terminu przedawnienia będzie mógł zostać zawieszony (z przyczyn wskazanych w ustawie) – na nie dłużej jednak niż pięć lat. Wydłużenie terminu przedawnienia wymiaru może być ponadto skutkiem działań samego podatnika, a dokładniej – złożenia przez niego korekty deklaracji. Jeżeli bowiem w ciągu sześciu miesięcy przed upływem terminu przedawnienia podatnik złoży korektę, w której zmniejszy kwotę podatku, wykaże wyższą kwotę zwrotu lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym albo też zwiększy stratę, to termin przedawnienia wymiaru ulegnie z mocy prawa przedłużeniu o rok.

Przedawnienie poboru to z kolei określenie czasu na wyegzekwowanie kwoty podatku przez organ podatkowy. Termin ten wyniesie pięć lat, licząc od dnia, w którym upłynął termin przedawnienia wymiaru.

Przedawnienie poboru będzie mogło zostać zawieszone (na okres nie dłuższy niż łącznie pięć lat) lub też przerwane. Do przerwania biegu terminu przedawnienia poboru dojdzie na skutek zastosowania środka egzekucyjnego (np. zajęcia rachunku bankowego). Odmiennie niż w obecnej ustawie przerwanie biegu terminu przedawnienia będzie mogło nastąpić tylko raz.

Jak więc można zauważyć, przedawnienie w nowej ordynacji podatkowej będzie znacząco inną instytucją niż ta, do której jesteśmy przyzwyczajeni. ?

Autorka jest doradcą podatkowym, partnerem w MDDP, szefem Zespołu Postępowań Podatkowych

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL