fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Nauka

Czarny kot w piątek trzynastego czyli przesądy

shutterstock
Większość ludzi ma lekceważący stosunek do przesądów i ich działania. Zastanawiające jest jednak, czemu na nie reagują. Naukowcy postanowili sprawdzić, jak przesądy stają się normami społecznymi.

Co robisz, kiedy czarny kot przebiegnie Ci drogę? Czy łapiesz się za guzik gdy zobaczysz kominiarza? A co z piątkiem trzynastego i wstawaniem z łóżka lewą nogą? Można powiedzieć, że większość ludzi jest świadoma irracjonalnego charakteru przesądów, a jednak wiele takich przekonań pozostaje mocno zakorzenionych w większości, jeśli nie wszystkich, społeczeństwach na całym świecie.

Biorąc pod uwagę, że większość ludzi ma lekceważący stosunek do przesądów i ich działania, zastanawiające jest czemu na nie reagują. Dwóch biologów, Erol Akçay i Bryce Morsky z Uniwersytetu Pensylwanii, opracowało model komputerowy, oparty na teorii gier, aby wyjaśnić, w jaki sposób takie przekonania przekształcają się w normy społeczne.

„Interesujące jest to, iż zaczynając od układu, w którym nikt nie ma żadnego konkretnego systemu przekonań, może wyłonić się zbiór skoordynowanych zachowań” - powiedział Erol Akçay.

Naukowcy argumentują, że wzorce postępowania powstają, gdy ludzie obserwują swoje zachowania i dochodzą do wniosku, że na tej podstawie czegoś się od nich oczekuje. W swoim modelu Akçay i Morsky zakładają, że jednostki nie przestrzegają norm na ślepo, a raczej próbują naśladować ludzi sukcesu. To prowadzi do pewnej rywalizacji między obowiązującymi normami i wyłonienia się zupełnie nowych wzorców zachowań, które stosujemy nawet jeśli nie ma nikogo kto mógłby je zaobserwować czy wyegzekwować.

W ten sposób przesądy weszły do norm zachowań. Niektóre uzyskały status fobii, a nawet nazwy. I tak strach przed trzynastką - to triskadekafobia, a strach przed piątkiem trzynastego to paraskevidekatriafobia. Istnieje hipoteza, która za pechowość trzynastki wini Judasza, który był 13 osobą przy stole podczas ostatniej wieczerzy, a później zdradził Jezusa. Inna legenda wiąże z kolei pechowy piątek trzynastego ze sprawą templariuszy spalonych właśnie w ten dzień, 13 października 1307 roku, przez Filipa IV pod zarzutem herezji. Przekonanie o pechowości piątku trzynastego i wiara trzynastkę pojawiły się jednak dopiero na początku XX wieku, co w jakimś stopniu może potwierdzać modelowanie przeprowadzone przez biologów z Pensylwanii.

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA