W piśmie Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej, mec. Przemysław Rosati zwrócił uwagę, że mimo częściowych zmian wprowadzonych w ostatnim czasie, wiele obowiązujących stawek za pomoc prawną z urzędu w dalszym ciągu nie odpowiada ani rzeczywistym kosztom świadczenia pomocy prawnej, ani współczesnym realiom rynku pomocy prawnej, a utrzymywanie wynagrodzeń na obecnym poziomie prowadzi do pogłębiania problemów systemowych oraz osłabienia gwarancji procesowych obywateli korzystających z pomocy prawnej finansowanej przez państwo.

„Wynagrodzenia za prowadzenie wielomiesięcznych, a nierzadko skomplikowanych spraw, pozostają na poziomie nieprzystającym zarówno do odpowiedzialności zawodowej pełnomocników i obrońców, jak i standardów należytej staranności wymaganych przy świadczeniu profesjonalnej pomocy prawnej” – podkreślił szef adwokatury. 

Czytaj więcej

Raport o prawnikach: zarabiają nawet 180 tys. zł. Prawie połowa deklaruje wypalenie zawodowe

Prezes NRA apeluje do ministra sprawiedliwości

W wystąpieniu mec. Rosati wskazał, że problem niedoszacowania wynagrodzeń dotyczy przede wszystkim spraw mających fundamentalne znaczenie dla ochrony praw obywatelskich, w szczególności spraw karnych, rodzinnych, pracowniczych, dotyczących nieletnich, ochrony dóbr osobistych czy spraw spadkowych. 

Wśród przykładów wskazanych w wystąpieniu znalazły się m.in.:

  • sprawy karne objęte dochodzeniem - 540 zł,
  • sprawy karne objęte śledztwem - 900 zł,
  • sporządzenie i wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego - 720 zł lub 1200 zł,
  • sprawy dotyczące warunkowego przedterminowego zwolnienia - 480 zł,
  • sprawy o alimenty - 240 zł,
  • sprawy dotyczące wyjawienia majątku - 240 zł,
  • sprawy o rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł,
  • sprawy o ochronę dóbr osobistych i praw autorskich - 720 zł,
  • sprawy o demoralizację - 240 zł,
  • sprawy o stwierdzenie nabycia spadku - 240 zł.

Prezes NRA zaapelował nie tylko o pilne rozpoczęcie prac nad urealnieniem wysokości stawek we wszystkich kategoriach spraw wskazanych w wystąpieniu, ale też o dokonanie systemowego przeglądu wszystkich obowiązujących stawek pod kątem ich adekwatności do rzeczywistego nakładu pracy i czasu trwania postępowań oraz wypracowanie mechanizmu cyklicznej waloryzacji wynagrodzeń uwzględniającego wzrost kosztów świadczenia pomocy prawnej.

Czytaj więcej

Nowe stawki dla adwokatów i radców prawnych. Ile zarobią?

Nowe stawki dla adwokatów i radców od 1 stycznia 2026 r.

Przypomnijmy, iż ostatnia waloryzacja wynagrodzeń dla adwokatów i radców prawnych reprezentujących klienta z urzędu, a także „z wyboru” weszła w życie 1 stycznia 2026 r. 

Znowelizowane rozporządzenia ministra sprawiedliwości podniosły stawki o 100 proc. w dziesięciu kategoriach spraw:

  • sprawy o pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka – z 240 zł do 480 zł;
  • sprawy o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów – z 240 zł do 480 zł;
  • sprawy o zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych – z 120 zł do 240 zł;
  • sprawy o wyjawienie majątku – z 120 zł do 240 zł;
  • sprawy o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu – z 120 do 240 zł;
  • sprawy o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa – z 120 zł do 240 zł;
  • sprawy o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej – z 300 zł do 600 zł;
  • sprawy o ubezwłasnowolnienie – z 480 zł do 960 zł;
  • sprawy o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia – z 240 zł do 480 zł;
  • czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków zabezpieczających – z 240 zł do 480 zł.

Z kolei w pięciu kategoriach spraw wynagrodzenia wzrosły o 50 proc.:

  • sprawy objęte dochodzeniem – z 360 zł do 540 zł;
  • sprawy objęte śledztwem – z 600 zł do 900 zł;
  • czynności wyjaśniające w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – z 180 zł do 270 zł;
  • postępowania przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – z 360 zł do 540 zł;
  • sprawy o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary – z 360 zł do 540 zł.