[b]Miesiąc temu założyłam firmę w Danii. Nie mam tu prawa pobytu, zameldowana jestem w Polsce. Podatek oczywiście muszę płacić tutaj, ale nie wiem jakie prawa z tytułu płacenia podatku mogą mi tu przysługiwać. Nie posiadam żółtej karty i CPR. Jak mam się rozliczać z podatku w Polsce? Czy mogę w Polsce płacić indywidualnie ZUS? Bo teraz nie mam opieki zdrowotnej ani w Danii ani w Polsce. Jakie ubezpieczenia muszę zapłacić, żeby mieć opiekę w razie choroby czy wypadku poza granicami kraju?[/b]

Aby rozstrzygnąć, gdzie i jakie podatki powinna płacić czytelniczka, należy w pierwszej kolejności ustalić zakres jej obowiązku podatkowego. Jedynym kryterium jest tu miejsce zamieszkania. Zgodnie z [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=80474]ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych[/link] (dalej: updof), za osobę posiadającą na terytorium Polski miejsce zamieszkania dla celów podatkowych uznaje się osobę fizyczną, która:

- posiada na terytorium Rzeczypospolitej polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

- przebywa na terytorium Rzeczypospolitej polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Osoba fizyczna posiadająca - w myśl tego przepisu - miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce (jako polski rezydent podatkowy) podlega opodatkowaniu w Polsce w stosunku do całości swoich zagranicznych dochodów (z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania).

Jeżeli natomiast osoba fizyczna nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Polski, podlega w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i jest zobligowana do opodatkowania w Polsce wyłącznie dochodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Polski.

To oznacza, że [b]jeżeli czytelniczka zostanie uznana, na podstawie ustawowej definicji, za osobę podlegającą w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, to nie będzie zobowiązana do opodatkowania w Polsce dochodów uzyskanych na terytorium Danii. Jeżeli natomiast będzie podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, to zasady opodatkowania w Polsce jej dochodów uzyskanych na terytorium Danii powinny zostać ustalone z uwzględnieniem Konwencji zawartej między Rzeczpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku[/b] (dalej: konwencja).

[srodtytul]Gdzie podatek od firmy?[/srodtytul]

Zasadniczo dochody uzyskane z działalności gospodarczej wykonywanej przez polskiego rezydenta podatkowego podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w Polsce (zakładam, że firma czytelniczki jest prowadzona jako działalność gospodarcza osoby fizycznej lub w formie spółki, która w Danii nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych), [b]chyba że osoba ta prowadzi na terytorium Danii działalność gospodarczą poprzez położony tam zakład. A tak będzie w tym wypadku, skoro działalność jest zarejestrowana i faktycznie wykonywana przez czytelniczkę w Danii. [/b]

[b]W takiej sytuacji, dochody z działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Danii będą podlegały opodatkowaniu w Danii. W myśl Konwencji będą one opodatkowane także w Polsce, z tym że czytelniczka będzie mogła pomniejszyć podatek należny od tych dochodów w Polsce o podatek zapłacony od tych dochodów w Danii[/b] (konwencja przewiduje kredyt podatkowy jako metodę uniknięcia podwójnego opodatkowania).

Ponadto, czytelniczka będzie mogla skorzystać z [link=http://aktyprawne.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr?id=279392]ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej[/link] (dalej: ustawa abolicyjna) nowelizującej przepisy updof. Na tej podstawie będzie mogła dodatkowo pomniejszyć polskie zobowiązanie podatkowe o różnicę pomiędzy podatkiem wynikającym z zeznania, obliczonym przy zastostowaniu kredytu podatkowego a podatkiem, jaki byłby należny, gdyby uzyskane przez czytelniczkę dochody pochodziły z działalności wykonywanej w kraju, z którym Polska zawarła umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidującą inny, korzystniejszy mechanizm unikania podwójnego opodatkowania - wyłączenie z progresją.

[srodtytul]Gdzie ubezpieczenie?[/srodtytul]

Jeżeli chodzi o ubezpieczenia społeczne, to dla rozstrzygnięcia, które ustawodawstwo należy stosować w odniesieniu do czytelniczki, konieczna jest analiza rozporządzenia Rady EWG 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z zasadą generalną, osoba prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium jednego państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego.

A zatem, [b]jeżeli czytelniczka prowadzi działalność wyłącznie na terytorium Danii, to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w Danii, zgodnie z duńskim ustawodawstwem.

Jednocześnie, aby zapewnić sobie dostęp do publicznej opieki medycznej nie tylko w Danii (na zasadach równości z obywatelami duńskimi), ale także w Polsce ( i innych krajach członkowskich Unii Europejskiej), po rejestracji w duńskim systemie ubezpieczeniowym czytelniczka powinna wystąpić do władz duńskich o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), jeżeli posiada miejsce zamieszkania na terytorium Danii lub formularz E106, jeżeli prowadząc działalność gospodarczą w Danii faktycznie zamieszkuje w Polsce.[/b]

Gdyby działalność była prowadzona przez czytelniczkę zarówno w Danii jak i w Polsce, to podlegałaby ona obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym wyłącznie w kraju miejsca zamieszkania (tj. w Polsce lub Danii, w zależności od tego gdzie podatniczka faktycznie zamieszkuje). Wynika to z wyrażonej w rozporządzeniu zasady, że w danym momencie osoba fizyczna może podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym wyłącznie w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej - a w przypadku osoby prowadzącej działalność na terytorium więcej niż jednego kraju członkowskiego, ustawodawstwem właściwym jest ustawodawstwo kraju miejsca zamiszkania (o ile część działalaności jest prowadzona także na jego terytorium).

[i]Autorka jest doradcą podatkowym w firmie Deloitte [/i]