Jak w Polsce wyglądało obalanie pomników po 1989 roku?

Najsłynniejsze było obalenie pomnika Lenina w Nowej Hucie jesienią 1989 roku. Organizacje młodzieżowe traktowały go jako jeden z symboli reżimu. Ale istniał jeszcze Związek Radziecki, gdzie Lenin nie podlegał krytyce. W tamtym czasie premier Tadeusz Mazowiecki wybierał się z pierwszą wizytą do Moskwy i obawiał się, że obalenie pomnika sparaliżuje jego rozmowy z Michaiłem Gorbaczowem. Po wizycie stało się jasne, że Rosjan interesuje obecność Polski w Układzie Warszawskim i RWPG, a los pomników Lenina nie jest taki istotny. Wtedy zaczęto demontaż tych pomników w całym kraju.

Czy to znaczy, że likwidowanie symboli komunistycznych poszło nam lepiej niż rozliczenie się ze starym systemem?

Nawet z symbolami nie do końca się udało. Owszem, obalono najbardziej znienawidzone pomniki, chociaż pomnik Dzierżyńskiego w Warszawie nie został zniszczony celowo. Miał być przeniesiony w inne miejsce, ale okazał się nędznej jakości. Zmieniono też patronów ulic w centrach najważniejszych miast.

Mnóstwo starych nazw zostało...

Choćby aleja Armii Ludowej w Warszawie. W wielu miastach znajdziemy ulice Aleksandra Zawadzkiego, który w Polsce Ludowej był wpływowym dygnitarzem, są też ulice Władysława Gomułki. Do dziś nierozwiązany pozostaje spór o pomnik czterech śpiących w Warszawie. Ten pomnik powinien stanąć na Cmentarzu Żołnierzy Radzieckich. 600 tysiącom żołnierzy, którzy zginęli na ziemiach polskich, należy się szacunek, ale trzeba też pamiętać, jaką władzę ze sobą przynieśli i jakich zbrodni się dopuścili. Powrót pomnika na Pragę będzie wyborem fałszywej tradycji historycznej.