Wojska Obrony Terytorialnej podpisały w ostatnim czasie dwa porozumienia ze spółkami przemysłu obronnego – z Nitro-Chem w Bydgoszczy oraz Mesko w Skarżysku-Kamiennej. Co to oznacza dla bezpieczeństwa tych zakładów? Żołnierze WOT będą ochraniać przemysł zbrojeniowy?

Gen. bryg. Marcin Siudziński, zastępca dowódcy WOT: Wspomniane porozumienia obejmują wiele obszarów współpracy. Dotyczą m.in. przeprowadzania analiz zagrożeń i rozpoznania obiektów przez żołnierzy WOT, a także organizowania wspólnych szkoleń dla żołnierzy WOT i pracowników Specjalistycznej Uzbrojonej Formacji Ochronnej (SUFO). Są to bardzo istotne kwestie, ponieważ dzięki dobrej znajomości terenu możliwa jest efektywniejsza współpraca oraz identyfikacja potencjalnie słabych punktów, a w tym właśnie zakresie żołnierze WOT mają bogate doświadczenie. Nie oznacza to jednak, że terytorialsi będą odpowiadać za ochronę w czasie pokoju, ponieważ to zadanie realizują już SUFO.

Gdyby jednak nastąpiła konieczność udzielenia pomocy, brygady WOT – dzięki wspólnym ćwiczeniom – będą do tego znacznie lepiej przygotowane. W grę wchodzi bardzo szerokie spektrum działań: od odbijania obiektów z rąk dywersantów, po rozpoznanie i poszukiwanie sabotażystów z wykorzystaniem własnych zasobów osobowych i sprzętowych, w tym bezzałogowców czy sekcji K-9.

Czytaj więcej

WOT w podwyższonej gotowości. Żołnierze mogą zostać wezwani w sześć godzin

Ministerstwo Infrastruktury planuje zwiększyć liczbę funkcjonariuszy SOK

Coraz większym zagrożeniem dla infrastruktury krytycznej stają się bezzałogowce. Czy WOT zamierza pozyskać kinetyczne i niekinetyczne środki antydronowe oraz sprzęt do walki radioelektronicznej?

Jako jeden z rodzajów Sił Zbrojnych RP wpisujemy się w programy mające na celu pozyskanie zdolności antydronowych na rzecz polskiej armii.

Macie już doświadczenie w ochronie infrastruktury krytycznej. Od blisko roku trwa przecież operacja „Horyzont”, której celem jest zabezpieczenie dworców i linii kolejowych. Jakie płyną z niej kluczowe wnioski?

Jako dowódca operacji „Horyzont” doskonale zdaję sobie sprawę z tego, jak wiele zmieniło się na lepsze. Nie można bowiem lekceważyć efektu psychologicznego. Widok wspólnych patroli Straży Ochrony Kolei, Wojsk Obrony Terytorialnej i policji zwiększa poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli. Z pewnością nasza działalność ogranicza także możliwości ataków na infrastrukturę kolejową. Potencjalny sabotażysta musi przecież liczyć się z tym, że może zostać wykryty przez patrol czy bezzałogowe statki powietrzne. Dowództwo WOT, Ministerstwo Infrastruktury oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji mają jednak świadomość, że operacja tego rodzaju nie może być prowadzona bezterminowo. Dlatego obydwa resorty myślą o tym, jak usprawnić te działania.

To właśnie duże zaangażowanie zasobów ludzkich jest jednym z najczęściej krytykowanych elementów operacji „Horyzont”. Czy mamy pomysł, jak to zmienić?

Ministerstwo Infrastruktury planuje zwiększyć liczbę funkcjonariuszy SOK oraz rozbudować system elektronicznego dozoru kolei. Mówimy tutaj o kamerach, czujnikach oraz zastosowaniu bezzałogowych statków powietrznych do monitorowania linii kolejowych. Nie chciałbym jednak, żeby operacja „Horyzont” była postrzegana jedynie przez pryzmat rozwiązania doraźnego. Współpraca z innymi służbami wiele nas nauczyła i pozwoliła wypracować skuteczniejsze metody współdziałania. Zdobyte doświadczenie procentuje w sytuacjach, w których jest najbardziej potrzebne.

WOT współpracuje także z dystrybutorami energii elektrycznej. Jak terytorialsi mogą pomóc w ochronie infrastruktury krytycznej?

Dzisiaj coraz większe znaczenie przykłada się do ciągłości dostaw. Ochrona elementów infrastruktury krytycznej jest ważna, ale kluczowe jest także to, co się stanie, gdy ulegną one zniszczeniu lub awarii. Nie da się ochronić wszystkiego, ale można zrobić wszystko, aby ewentualne incydenty nie wpłynęły na codzienne funkcjonowanie społeczeństwa. Gdy powstawały Wojska Obrony Terytorialnej, jednym z pierwszych zakupów były tzw. KEP-y, czyli Kontenerowe Elektrownie Polowe. Już przed pandemią Covid-19 terytorialsi ćwiczyli wykorzystanie tego typu sprzętu w sytuacjach kryzysowych.

Żołnierze WOT w trakcie ćwiczenia Przyjazna Energia-22.

Żołnierze WOT w trakcie ćwiczenia Przyjazna Energia-22.

Foto: Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej

Mówimy przecież nie tylko o zagrożeniach związanych z wojną hybrydową. Dostawy energii elektrycznej mogą zostać przerwane z powodu gwałtownych wiatrów czy powodzi. W takiej sytuacji naszym zadaniem może być szybkie przywrócenie zasilania. Aby w kluczowym momencie wszystko zadziałało bez zarzutu, konieczne są dodatkowe szkolenia. Musimy wiedzieć, jakiego rodzaju przyłącze ma dany szpital, a co się z tym wiąże, czy posiadamy odpowiednie wtyczki oraz żołnierzy umiejących obsłużyć KEP-y. Często zdarza się, że w ramach szkoleń i ćwiczeń żołnierze mają za zadanie podłączenie wybranego obiektu pod naszą kontenerową elektrownię polową. Każdego roku kilka brygad WOT realizuje zadania tego typu i wspiera działania podmiotów leczniczych.

Żołnierze WOT wspierają lokalne społeczności w czasie kryzysu

Czyli rola WOT ogranicza się do zapewnienia alternatywnych źródeł energii elektrycznej?

Absolutnie nie, to jedynie jeden z wielu przykładów. Dysponujemy przecież sprzętem inżynieryjnym czy cysternami z wodą. Możemy wspierać lokalne społeczności w czasie kryzysu, dostarczać wodę pitną czy prowadzić poszukiwania osób zaginionych. Wszystkie wymienione powyżej sytuacje miały już miejsce i za każdym razem terytorialsi stanęli na wysokości zadania.

84. batalion we Włocławku jako jedyny ma w strukturach kompanię wodną, do której zadań należy m.in. ochrona zapory na Wiśle. Czy planowane jest stworzenie kolejnych profilowanych pododdziałów WOT?

Pododdział we Włocławku przygotowuje się właśnie do profilowania takiej kompanii lekkiej piechoty. Cały czas rozważamy możliwość stworzenia kolejnych, dedykowanych kompanii, co pozwoliłoby na lepszą odpowiedź na specyficzne lokalne uwarunkowania, a jak wiadomo, te są bardzo zróżnicowane. Jedną z koncepcji, jaką bierzemy obecnie pod uwagę, są profilowane kompanie górskie.

Czytaj więcej

Raport. Kim jest żołnierz Wojska Polskiego

Mamy w Polsce zakłady chemiczne, porty morskie czy elementy infrastruktury gazowej. W związku z tym przygotowujemy się do rozpoznania kolejnych dużych obiektów infrastruktury krytycznej.

W ramach struktury WOT posiadamy już wiele specjalistycznych ośrodków szkoleniowych. Realizujemy m.in. szkolenia: wodne w 8 K-PBOT, z działań realizowanych w terenie górskim oraz z wykorzystaniem psów ratowniczych w 13 ŚBOT, konnego w 19 NBOP czy z jazdy w trudnym terenie w 20 PBOP. Taki podział pozwala na stworzenie efektywnego systemu szkoleń specjalistycznych z uwzględnieniem uwarunkowań lokalnych. A to przecież nie wszystkie tego typu placówki – w 4 W-MBOP odbywają się kursy medyczne, a ośrodek stworzony przy 10 ŚBOT szkoli strzelców wyborowych. Nie możemy także zapominać o Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej w Grudziądzu.

W ramach WOT służą także strażacy OSP. Czy to nie jest problem, że te same osoby są zarówno żołnierzami, jak i strażakami-ochotnikami? Czy w razie wojny nie spowoduje to konfliktu pomiędzy OSP a WOT?

Oczywiście dostrzegamy tę kwestię i prowadzimy na ten temat rozmowy zarówno z Państwową Strażą Pożarną, jak i z władzami Ochotniczych Straży Pożarnych. Cieszymy się, że mamy w swoich szeregach strażaków ochotników. To świetnie wyszkoleni ludzie i pasjonaci, którzy doskonale znają teren. Chętnie korzystamy z ich umiejętności. Gdyby jednak w sytuacji kryzysowej strażacy OSP musieli realizować zadania w ramach swoich macierzystych jednostek i nie mogliby pełnić służby jako terytorialsi, musielibyśmy poradzić sobie z tymi brakami. Obecnie strażacy ochotnicy nie otrzymują w czasie wojny przydziałów mobilizacyjnych, więc nie rodzi to konfliktu interesów.