Ilu dronów będą potrzebować Rosjanie do zniszczenia jednego czołgu K2PL?

Jak donosi portal K Defense News, koreański serwis branżowy poświęcony obronności i przemysłowi zbrojeniowemu, symulacje komputerowe opracowane w Polsce sugerują, że przyszły czołg K2PL wyposażony w zintegrowany system walki elektronicznej (WRE), aktywnej ochrony (APS) i zdalnie sterowanego uzbrojenia (RCWS) musi zostać zaatakowany średnio przez 38 dronów-kamikadze FPV (First Person View) zanim zostanie zniszczony, choć jego przeżywalność gwałtownie spada w scenariuszach z dronami naprowadzanymi światłowodowo i silniejszymi głowicami przeciwpancernymi.

Symulacja wytrzymałości czołgu K2PL. Co opisały militarne portale z Korei i Ukrainy?

Podobny artykuł ukazał się także w ukraińskim portalu analitycznym Defense Express oraz w szeregu serwisów i kanałów, które skopiowały lub rozwijały te doniesienia, powołując się na te same liczby: około 6,6 proc. strat plutonu K2PL (pluton czołgów to cztery wozy) w podstawowym scenariuszu ataku. Oznaczało to przeżywalność na poziomie średnio 3,65 czołgu na pluton i konieczność użycia kilkudziesięciu dronów FPV na jeden skuteczny atak typu „kill”, czyli prowadzący do zniszczenia czołgu.

Doniesienia oparte są na symulacji przeprowadzonej przez dr. Pawła Makowca z Akademii Wojsk Lądowych (AWL), który opracował model starcia plutonu czterech czołgów K2PL z rojem dronów FPV. W swojej symulacji przeprowadził on 1000 iteracji metodą Monte Carlo, a następnie przedstawił wyniki w serii wpisów na platformie X. Dodajmy, że zrobił to na swoim prywatnym koncie, którego nie należy w żaden sposób łączyć z AWL.

Wyniki swojej symulacji przedstawił najpierw, publikując wykresy i podstawowe wskaźniki (średnia liczba ocalałych czołgów, udział WRE, APS i RCWS w neutralizacji dronów, szacunki dotyczące 38 dronów FPV potrzebnych do zniszczenia jednego czołgu K2PL). Potem rozwinął wątek o wariant z dronami naprowadzanymi światłowodowo oraz z głowicą PG-7VR, co stało się bezpośrednim punktem odniesienia dla późniejszych publikacji medialnych.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Ukraina: Na każde trzy zniszczone rosyjskie czołgi dwa są niszczone przez drony

Przedstawiciel NATO w rozmowie z "Foreign Policy" mówi, że ponad 2/3 rosyjskich czołgów niszczony...

Jak czołgi K2PL radziłyby sobie z dronami FPV?

Z opublikowanych wpisów wynika, że w wariancie z klasycznymi dronami FPV, uzbrojonymi w głowicę przeciwpancerną PG-7VL, poziom przeżywalności czołgów był stosunkowo wysoki. W 1 000 iteracjach obejmujących łącznie 10 000 ataków na 4 000 czołgów zniszczono 264 wozy i uszkodzono 87, co daje około 6,6 proc. strat i statystycznie 3,65 czołgu ocalałego na cztery wozy w plutonie.

W tym scenariuszu kluczowa okazała się warstwa zakłóceń. Według opisu aż 49 proc. wszystkich dronów zostało zneutralizowanych przez systemy WRE. Kolejne 17,18 proc. przechwycił APS, a 789 dronów zatrzymał pakiet osłonowy Pangolin. Okazało się, że niespełna 26 proc. dronów faktycznie docierało do czołgów. Mimo że część z nich zaliczało trafienia, łączny wskaźnik zniszczeń okazał się relatywnie niski. W połączeniu z wartością około 38 FPV potrzebnych średnio do zniszczenia jednego K2PL autorzy i komentatorzy wspomnianych wcześniej publikacji interpretują to jako dowód na dużą skuteczność wielowarstwowej obrony w warunkach „typowego” ataku FPV z głowicą PG-7VL (przy założeniu bogatej konfiguracji wyposażenia czołgu).

Czołg K-2

Foto: PAP

Warto jednak pamiętać, że to wynik teoretycznej symulacji opartej na założeniach, które mogą – ale nie muszą – odpowiadać rzeczywistości pola walki.

Kiedy drony zyskują przewagę?

W wariancie symulacji, w którym klasyczne drony FPV zastąpiono platformami naprowadzanymi światłowodowo, efektywność wielowarstwowej obrony K2PL w modelu dr. Makowca wyraźnie spadła. W tej konfiguracji założył on, że drony są praktycznie odporne na zakłócenia elektroniczne (systemy WRE), ponieważ sygnał sterujący biegnie przewodem światłowodowym, a nie radiem. To zaś de facto „wyłącza z gry” dużą część potencjału WRE.

W tym wariancie – według opublikowanego opisu – średnia liczba czołgów zdolnych do walki po ataku roju dronów spadła do 2,65 na pluton, a około 19,6 proc. trafień kończyło się zniszczeniem wozu. W tym przypadku zarówno komentatorzy, jak i sam Paweł Makowiec, wskazują, że ilustruje to problem, jaki przynosi saturacja (przeciążenie) systemu APS. Przy jednoczesnym podejściu wielu dronów z różnych kierunków aktywna osłona po prostu nie nadąża ze skutecznym eliminowaniem wszystkich zagrożeń.

Jak działa symulacja Monte Carlo?

Na czym polega samo badanie? W symulacji użyto metody zwanej Monte Carlo – techniki, która polega na wielokrotnym „odgrywaniu” tego samego scenariusza w komputerze z elementem losowości. Zamiast próbować matematycznie przewidzieć wynik jednej konkretnej bitwy, komputer przeprowadza tysiące wirtualnych starć, za każdym razem „rzucając kostką” w kluczowych momentach. Metoda ta jest szeroko stosowana wszędzie tam, gdzie zjawiska są zbyt złożone do precyzyjnych obliczeń – od analizy ryzyka finansowego po prognozowanie pogody.

Czytaj więcej

Modernizacja Sił Zbrojnych

Wielki kontrakt na czołgi K2 podpisany. Tysiąc czołgów w 2030 roku

W piątek MON podpisało umowę na zakup kolejnych 180 czołgów K2 i 81 wozów towarzyszących. Jej wa...

W przypadku tej symulacji każda z 1 000 iteracji odtwarzała bitwę między plutonem czterech czołgów K2PL a rojem dronów FPV. W każdej iteracji komputer losowo określał wynik kluczowych zdarzeń: czy dron zostanie wykryty, czy zakłócenia WRE go zneutralizują, czy APS go przechwyci, czy trafi w czołg i czy przebije pancerz. Każde z tych zdarzeń miało przypisane prawdopodobieństwo oparte na szacunkowych parametrach technicznych sprzętu.

Po przeprowadzeniu tysiąca takich „wirtualnych bitew” komputer podsumował wyniki. Stąd wzięły się liczby mówiące o średniej liczbie dronów potrzebnych do zniszczenia czołgu, typowym poziomie strat plutonu czy skuteczności poszczególnych systemów obrony. Metoda Monte Carlo pozwala też sprawdzić, jak zmiana konkretnych założeń – na przykład skuteczności WRE lub wydajności APS – wpływa na końcowy wynik.

W praktyce oznacza to, że liczba „38 dronów FPV na jeden K2PL” nie jest uniwersalną prawdą o fizyce pola walki. To wartość statystyczna – uśredniony wynik z tysiąca symulacji opartych na konkretnych założeniach. Każda zmiana parametrów – lepsza jakość dronów, wyższe wyszkolenie operatorów, inna konfiguracja systemów obrony czołgu, odmienna geometria ataku, a nawet „zmęczenie” systemu przy kolejnych uderzeniach – przesunie tę liczbę w górę lub w dół.

Właśnie dlatego metoda pokazuje nie tyle „co się stanie”, ile „co może się stać” i jak wrażliwy jest wynik na różne czynniki. To narzędzie do badania ryzyka i testowania odporności systemów w warunkach niepewności – nie kryształowa kula pokazująca realną przyszłość.

Dlaczego pancerz to za mało w starciu z dronami?

Wnioski płynące z całego badania są ambiwalentne. I to właśnie nadaje im wartość. Z jednej strony symulacja pokazuje, jak wielowarstwowa obrona (WRE + APS + RCWS + pancerz) mogłaby działać przeciw klasycznym dronom FPV. Z drugiej – bezlitośnie obnaża, jak szybko ta przewaga topnieje wobec dronów światłowodowych z tandemowymi głowicami.