Problem ten ujawnił się w jednym z wniosków zgłoszonych Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Kobieta wskazała, iż nie miała możliwości złożenia wniosku o wyłączenie sędziego rozpoznającego skargę na czynności komornika, mimo, iż w tej konkretnej sytuacji procesowej istniały ewidentne do tego podstawy.
Skarga na czynności komornika została jednak rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a strony nie były wcześniej informowane o składzie rozpoznającym sprawę, skarżąca nie miała, więc możliwości złożenia odpowiedniego wniosku.
Jak podaje RPO taka sytuacja jest w zasadzie standardem w cywilnym postępowaniu egzekucyjnym, jednak skutkuje ona tym, że w praktyce strona uzyskuje informację o składzie rozpoznającym wniesioną przez nią skargę już po wydaniu rozstrzygnięcia, tj. przy doręczeniu postanowienia. A wtedy jest już za późno na złożenie wniosku o wyłączenie sędziego.
Problem ten okazuje się szczególnie istotny właśnie przy rozpatrywaniu skarg na czynności komornika, które nie podlegają dalszemu zaskarżeniu. Tymczasem Rzecznik zwraca uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 19/11), z którego jednoznacznie wynika, że postępowanie zainicjowane skargą na czynności komornika powinno spełniać określone wymogi sprawiedliwości proceduralnej, gwarantowane przez art. 45 Konstytucji.
RPO proponuje rozważenie rozwiązania, które wzmocni pozycję strony postępowania egzekucyjnego w aspekcie obowiązków informacyjnych sądu. Otóż, zasadą jest, że w terminie 3 dni od dnia doręczenia skargi komornik sporządza uzasadnienie dokonanej czynności lub przyczyn jej zaniechania oraz przekazuje je wraz z aktami sprawy do sądu. Jeśli odpis tego uzasadnienia czynności komornika byłby stronie doręczany, to właśnie w tym momencie można poinformować ją również o składzie sądzącym, wyznaczonym do rozpoznania skargi na czynności komornika.
