Pierwszy spudłowany protest wyborczy w SN

Trójka sędziów SN po przewodnictwem sędziego Pawła Czubika uznała, że ten protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Wskazała, że zgodnie z art. 241 § 1 Kodeksy wyborczego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do SN w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw.

Co się tyczy braku numeru PESEL, to SN wskazał, że nadanie w polskiej placówce pocztowej (operatora wyznaczonego) jest równoznaczne z wniesieniem protestu do SN, a SN pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną, i nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do wniesienia protestu (art. 243 § 1).

SN wskazał, że skarżący nie podał w swych pismach numeru PESEL, co stanowi jego brak formalny. Zgodnie z art. 126 § 2 pkt 2 kodeksu postępowania cywilnego, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać m.in numer PESEL lub NIP. Reguła ta powinna zostać odniesiona do spraw wywołanych wniesieniem protestu wyborczego, co jest tym bardziej uzasadnione, że od 4 sierpnia 2023 r. obowiązują przepisy powołujące do życia Centralny Rejestr Wyborczy, w którym gromadzi się dane obejmujące m.in. numer ewidencyjny PESEL. Porządkowanie danych o wyborcach ma przeciwdziałać nadużyciom przy wnoszeniu protestów wyborczych związanym np. ze składaniem pism przez osoby fikcyjne lub z użyciem danych osób zmarłych.

SN przyznaje, że w dotychczasowej praktyce rozpatrywania protestów wyborczych m.in. po wyborach prezydenckich w 2020 r., odstępowano od restryktywnego wymagania przedstawiania przez protestujących PESEL. W praktyce skutkowało to trudnościami: odmowy przyjęcia korespondencji, brak adresatów pod wskazanym w proteście adresem, wskazującymi na nieprawidłowości, którym zapobiec można było wymagając uprzednio numeru PESEL.

Sygn. akt. I NSW 11/23