Skarga obywatela w tej sprawie trafiła do Biura RPO. Dołączono do niej odpowiedź wójta gminy na pismo skarżącego. Wójt wyjaśnił, że unieważnienie dokumentu tożsamości nastąpiło zgodnie z art. 50 ust. 3 pkt 6 ustawy o dowodach osobistych. Nie nakłada on na organ gminy obowiązku poinformowania posiadacza dowodu o unieważnieniu dokumentu.
Brak zawiadomienia wynika także z tego, że w tej sprawie nie prowadzi się postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej, którą doręcza się stronie. Unieważnienie następuje w drodze czynności materialno-prawnej.
- Analiza sprawy prowadzi do wniosku, że w ustawie o dowodach osobistych powinien być ustanowiony obowiązek powiadamiana obywateli o unieważnieniu tego dokumentu - uważa zastępca RPO Valeri Vachev, który wystąpił w tej sprawie do podsekretarza stanu w MSWiA Bartosza Grodeckiego.
Czytaj więcej
Po zaginięciu i szybkim odnalezieniu dowodu osobistego można spróbować odwołać zastrzeżenie zrobione w banku, ale nie we wszystkich to się uda.
Okazuje się, że żaden przepis prawa nie gwarantuje, iż każdy posiadacz dowodu, który unieważniono, dowie się o unieważnieniu dokumentu.
Z rozporządzenia MSWiA z 5 października 2021 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego, jego wydawania i odbioru oraz utraty, uszkodzenia, unieważnienia i zwrotu wynika jedynie, że po fizycznym uszkodzeniu unieważnionego dowodu osobistego pracownik organu gminy zwraca unieważniony dowód osobisty jego posiadaczowi lub członkowi najbliższej rodziny zgłaszającemu zgon posiadacza, jeśli osoba ta wyraża taką wolę.
Rzecznik zwraca uwagę na negatywne skutki braku przepisów o obowiązku poinformowania obywatela. Dowód m.in. uprawnia do
przekraczania granic państw należących do Unii Europejskiej.
Nieświadomość, że dowód unieważniono, może narazić obywatela na
nieprzewidziane, ujemne konsekwencje. Np. może on wykupić zagraniczną
wycieczkę, z której nie będzie mógł skorzystać, gdy przy kontroli
granicznej okaże się, że legitymuje się nieważnym dokumentem - zauważa Rzecznik.
Także podczas legitymowania kierowcy pojazdu w trakcie kontroli ruchu drogowego, przy podejrzeniu wykroczenia drogowego, brak ważnego dowodu może doprowadzić do zatrzymania kierowcy do momentu ustalenia jego tożsamości. Prawo jazdy, którym legitymuje się kierowca, nie jest bowiem w świetle prawa dokumentem potwierdzającym tożsamość - stwierdza jedynie uprawnienia do kierowania pojazdami.
