Za 8 groszy nie można nabyć nawet najtańszego produktu żywnościowego, co powoduje, że przekroczenie kryterium dochodowego o taką kwotę jest bez znaczenia dla przyznania świadczenia. Do takiego wniosku doszedł Wojewódzki Sądu Administracyjny w Poznaniu. Badał sprawę mężczyzny, który ubiegał się o specjalny zasiłek opiekuńczy ze względu na opiekę nad niepełnosprawną matką. Świadczenie to wynosi 620 zł i przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza 764 zł netto.

Czytaj więcej

Wzrasta kryterium do tzw. 500 plus dla osób niesamodzielnych

W tym wypadku kryterium to zostało przekroczone o 95,08 zł, a więc 8 gr powyżej możliwego limitu przekroczenia. Zarówno więc prezydent miasta, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że świadczenie nie przysługuje.

Ale sąd uchylił niekorzystne decyzje. Artykuł 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi, że gdy dochód w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę najniższy wymiar zasiłku rodzinnego, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, o ile należał się w poprzednim okresie zasiłkowym.

Najniższy zasiłek rodzinny to dziś 95 zł, a występujący o świadczenie przekroczył tę kwotę o 8 gr. Jednak, jak podkreślił WSA, gdy kryterium dochodowe zostało przekroczone o 8 gr, czyli kwotę, która nie ma żadnej wartości nabywczej w aktualnych realiach rynku w naszym kraju, nie ma podstaw do odmowy przyznania świadczenia wnioskodawcy.

Sąd zauważył, że z akt sprawy nie wynika, czy skarżący został pouczony o zasadach przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Zarówno świadczenie pielęgnacyjne, jak i specjalny zasiłek opiekuńczy są świadczeniami konkurencyjnymi o podobnym zakresie podmiotowym.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych zapisano, że przysługuje ono, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki lub studiów, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2014 r. (K 38/13) uznał, że takie różnicowanie prawa do świadczenia jest niezgodne z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Poprawienie stanu prawnego w pilnym trybie TK zostawił ustawodawcy. Niestety, dotychczas nie podjęto inicjatywy ustawodawczej. W efekcie opiekunowie dorosłych niepełnosprawnych członków rodziny mogą uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, ale dopiero w sądzie.

Sygnatura akt: II SA/Po 268/22