Ministerstwo Sprawiedliwości chce zmienić ustawę o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Powód to pomoc sądom. Proponuje zmianę art. 18a ustawy. Chce wprowadzić regulację polegającą na uznaniu wygasłego zastawu rejestrowego za wykreślony po upływie 20 lat od chwili wpisu. Wyjątek ma dotyczyć sytuacji, w której strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy (nie dłużej niż dziesięć lat) lub gdy do rejestru zostanie złożona zmiana umowy zastawniczej.
W ten sposób w systemie teleinformatycznym, w którym prowadzony jest rejestr, zostanie wpisane, że zastaw wygasł i uznaje się go za wykreślony. Zmiana spowoduje konieczność przejrzenia przez orzeczników wszystkich spraw, w których upływ czasu spowoduje wygaśnięcie zastawu z mocy prawa po ustaleniu, że strony nie złożyły do sądu rejestrowego zmiany (aneksu) umowy zastawniczej. Wówczas sąd wyda zarządzenie o uznaniu zastawu rejestrowego za wykreślony na skutek upływu 20 lat od wpisu zastawu do rejestru i braku w aktach umowy przedłużającej zastaw.
Taki zastaw nie będzie funkcjonował w obrocie prawnym, nie będzie ujawniany na odpisach i zaświadczeniach wydawanych przez centralną informację o zastawach rejestrowych. Zawiadomienie uczestnika postępowania o wykreśleniu zastawu nie będzie konieczne z uwagi na przyjęcie konstrukcji uznania go za wykreślony na skutek upływu ustawowych terminów i braku inicjatywy stron zmierzających do jego przedłużenia.
Zastaw rejestrowy wprowadzono 6 grudnia 1996 r. Po ośmiu latach ustawę poddano ocenie i wprowadzono pierwsze uproszczenia. Wprowadzony wówczas art. 18a (obowiązuje do dziś), który przewiduje możliwość działania sądu z urzędu. Miał on na celu oczyszczenie rejestru zastawów z tych wpisów, co do których strony nie wykazują żadnego zainteresowania, ale brakuje możliwości przymuszenia zastawcy lub zastawnika do złożenia wniosku o jego wykreślenie. Przyjęto wówczas termin 20 lat na uporządkowanie spraw. Minęło 12 lat i dziś sądy rejestrowe stoją przed koniecznością wykreślenia kilkuset tysięcy zastawów rejestrowych wpisanych 20 lat temu pod rządami pierwotnej regulacji, która nie przewidywała obowiązku powiadamiania sądu o zmianie adresu.
Etap legislacyjny: wpisano do wykazu prac legislacyjnych rządu
