Choć rząd zapowiedział skrócenie listy ustaw skierowanych do Sejmu wobec zbliżającego się końca kadencji, nowela kodeksu postępowania cywilnego ma szanse – znalazła się na liście projektów priorytetowych.
Zobacz projekt ustawy zmieniającej kodeks postępowania cywilnego (doc, 312 KB) oraz uzasadnienie (doc, 376 KB)
Najważniejszą zmianą jest przemodelowanie przebiegu cywilnej rozprawy sądowej
, a przypomnijmy, że k.p.c. stosuje się nie tylko do spraw ściśle cywilnych (wraz z księgami wieczystymi stanowią one 57 proc. wszystkich), ale także rodzinnych, pracowniczych i gospodarczych.
Istną nowością jest nałożenie na uczestników procesu tzw. ciężaru wspierania postępowania zgodnie z dobrymi obyczajami. Jego niedochowanie może skutkować obciążeniem kosztami sądowymi.
Rozbudowano tzw. informacyjne słuchanie stron na początku procesu
, które pozwala zorientować się, o co dokładnie im chodzi, co jest sporne, a co wymaga dowodzenia. Krytykowaną tzw. prekluzję, czyli nakaz przedstawiania na czas dowodów pod rygorem ich pominięcia, zastąpiono elastycznym uprawnieniem sądu do wydawania zarządzeń w tym względzie.
Rozszerzono obowiązek pouczania strony bez adwokata przez sędziego
, ale – jak wskazuje prof. Karol Weitz, członek zespołu Komisji Kodyfikacyjnej, która projekt opracowała –
wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego w poważniejszych sprawach nie znalazło poparcia
.
Projekt przesądza, że w trakcie procesu pisma można składać tylko na zarządzenie sądu. Ma to ukrócić „przemycanie" pod nieobecność drugiej strony dodatkowej argumentacji. – To wynik przyjęcia założenia, że adwokaci przeszkadzają w wydaniu wyroku – ocenia adwokat Andrzej Michałowski. – Ja i tak będę składał pisma, kiedy uznam, że wniosą coś do sprawy. Dobry sędzia przeczyta je, jeśli nawet nie zgodzi się na ich złożenie.
Drugą najważniejszą zmianą jest likwidacja odrębnej procedury w sprawach gospodarczych
(z pozostawieniem sądów gospodarczych). Wszelkie spory cywilne, czy to między Kowalskim a Nowakiem, czy między przedsiębiorcami, będą rozstrzygane na takich samych zasadach.
Czytaj też: