Wojciech Drzewiecki, prezes Samar: Spadek cen samochodów wymusi chińska konkurencja

Mieliśmy z Chińczykami budować fabrykę samochodów elektrycznych. Projekt jakby upadł, teraz znowu wydaje się odżywać. Czy ma sens wobec konkurencji znanych marek?

Nie miałbym wątpliwości co do sensowności takiego przedsięwzięcia, gdyby nie było powiązane z państwem i polityką. Z perspektywy polskiego rynku taka inwestycja jest wysoce pożądana. Potrzebujemy polskiej marki, przedsiębiorstwa chcącego współpracować z polskim zapleczem produkcyjnym, bo przecież mamy mnóstwo producentów komponentów, którzy mogliby z nim współpracować. Tymczasem choć produkujemy samochody, to zajmują się tym firmy zagraniczne, których polityka jest od nas niezależna, nie mamy na nią wpływu. I jeśli z perspektywy tych firm, które w Polsce dziś produkują, okaże się, że lepszym interesem – czy to politycznym, czy finansowym – będzie przeniesienie tej produkcji z Polski w inne miejsce, na pewno to zrobią.

Ta produkcja i tak topnieje z roku na rok. Co zrobić, by obronić naszą pozycję na europejskim rynku?

Pierwszym krokiem do opanowania strat, które ponosimy i ryzyka, które się zwiększa, jest wypracowanie krajowej strategii rozwoju przemysłu motoryzacyjnego. To dziwne, że przemysł, który generuje ponad 8 proc. PKB, nie ma swojego przedstawiciela na poziomie prezesa Rady Ministrów. Motoryzacją zajmuje się kilka resortów, ich działania nie są w pełni koordynowane, przy tym ich interes bywa różny, a często nawet sprzeczny. Innym kieruje się Ministerstwo Finansów, które musi wygenerować jak najwięcej pieniędzy do budżetu, innym Ministerstwo Klimatu, jeszcze innym Ministerstwo Infrastruktury. Każdy z tych resortów ma swoją odpowiedzialność i każdy patrzy na ten przemysł z nieco innej perspektywy. Tak więc pierwszym krokiem jest strategia, która pomoże nam się rozwijać i to strategia, która będzie nie tylko nakierowana na rynek polski, ale także na Europę. Powinniśmy wykazywać większą inicjatywę na poziomie europejskim i proponować rozwiązania, które będą dobre z perspektywy naszego przemysłu.

Czy dogonimy Europę w sprzedaży samochodów elektrycznych, skoro wkrótce skończy się budżet na dopłaty?

Kiedyś dogonimy, bo z perspektywy rynku europejskiego motoryzacja spalinowa ma zakończyć się w 2035 r. i wtedy we wszystkich krajach UE udział samochodów elektrycznych w sprzedaży powinien być taki sam. Ale tempo rozwoju tego rynku będzie oczywiście różne. Jednym z określających je czynników jest zamożność społeczeństwa, która w Polsce szybko rośnie. Kolejny istotny element to infrastruktura, także szybko się rozwijająca, a ja osobiście nie widzę już problemów z poruszaniem się elektrykiem po kraju. Natomiast problemem pozostaje dostęp do ładowania samochodu elektrycznego w miejscu, gdzie ludzie mieszkają.

W rezultacie elektromobilność będą rozwijać ci, co mają dom i garaż. A co z pozostałymi?

Niestety, każde osiedle, każdy budynek kieruje się swoimi własnymi prawami. W jednych administracja podchodzi elastycznie i zgadza się na instalację w garażu podziemnym gniazdka czy ładowarki, w innych nie chce o tym słyszeć. Zresztą takich pytań pewnie jeszcze nie ma zbyt dużo, bo przy dużej ilości wniosków mogłoby się okazać, że zapas mocy szybko zostanie wyczerpany. Innym problemem jest montaż punktów ładowania na terenie miasta, których dzisiaj jest niewiele. W większości przypadków mówi się o szybkich ładowarkach, natomiast ja uważam, że kluczem do sukcesu są ładowarki wolne, których powinno być zdecydowanie więcej niż obecnie. I powinny być bardziej dostępne dla mieszkańców miast.

Przy autach wystawianych w salonach nie ma już pełnych cen, tylko wysokość miesięcznej raty. Czy zamiast kupować będziemy je wynajmować?

Już od pewnego czasu obserwujemy wzrost udziału finansowania, także w zakupach osób indywidualnych. Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców nie daje nam jednoznacznej odpowiedzi, bo w przypadku finansowania nie widzimy użytkownika końcowego, co ogranicza możliwości analityczne. Ale sygnały z firm finansujących wskazują, że udział klienta indywidualnego rośnie. To z perspektywy rynku jest korzystne zjawisko, gdyż idziemy bardziej w kierunku użytkowania samochodu niż posiadania.

Ile samochodów sprzedało się w 2025 r.?

Prawie 600 tys., ok. 8 proc. więcej niż w 2024 r. Z kolei w 2026 r. tempo wzrostu nie będzie już tak duże, w granicach 2-3 proc.