Arktyka na celowniku. Rosjanie chcą zdominować wszystkie drogi z Azji do Europy

Moskwa już prowadzi mocną kampanię wokół swojej strategii dotyczącej Arktyki. Norweskie Arctic Frontiers należące do Bellona Foundation oraz The American Sunlight Project (ASP) przeprowadziły analizę rosyjskiej komunikacji dotyczącej opanowania dróg transportowych prowadzących przez Morze Północne. I nie tylko tamtędy.

Czytaj więcej

Transport

Arktyka zamroziła plany Putina. Przewozy towarów Oceanem Arktycznym coraz niższe

Plan Kremla przeniesienia transportu ładunków na Ocean Arktyczny poniósł porażkę. Rosji brakuje k...

Benjamin Shult z American Sunlight Project i Ksenia Wachruszewa z Arctic Project poddali analizie 4,4 tys. wzmianek w rosyjskich oficjalnych kanałach komunikacyjnych. Jakie wnioski wyciągnęli? W dużym skrócie: Rosjanom chodzi o to, że gdyby im oddać w zarządzanie drogi transportowe przez Arktykę, skorzystałby na tym cały świat. Przekonują, że umożliwiłoby to tani transport między Wschodem a Zachodem. I że oni, i tylko oni, posiadają odpowiednie narzędzia oraz technologie, żeby bezpiecznie takie drogi komunikacyjne zorganizować. A także, że w dzisiejszym wielobiegunowym świecie globalny porządek gospodarczy i polityczny zależy od rosyjskiej suwerenności w zarządzaniu drogami transportowymi na Dalekiej Północy.

Większość z tej argumentacji pochodzi z kanałów informacyjnych zarządzanych przez „Prawdę”

Są one koordynowane przez Kreml, stosują jego narrację. Ale robią to w sposób udający niezależne źródła informacji. Informacje ukazały się również na Telegramie i WhatsAppie.

„Ten model komunikacyjny jest całkowicie nowy. Jego celem jest nie tylko dotarcie do czytelników, ale również do algorytmów. Nie jesteśmy wprawdzie w stanie udowodnić dokładnych rosyjskich intencji, ale skala i struktura zawartości tych komunikatów wyraźnie wskazują, że nie chodzi wyłącznie o fizycznych odbiorców i naprawdę budzą zaniepokojenie. W latach 2024-2025 liczba wzmianek na temat drogi transportowej przez Arktykę wzrosła o 238 proc. Tymczasem liczba fizycznych odsłon zmniejszyła się w tym czasie o 31 proc. To z kolei może oznaczać położenie nacisku na zasugerowanie konkretnych odpowiedzi, powtarzającą się narrację wspieraną przez AI. W ten sposób preferowany przez Kreml przekaz dociera codziennie do kilku tysięcy odbiorców” – czytamy w opracowaniu Shulta i Wachruszewej.

Czytaj więcej

Morski

Arktyczna trasa chińskiej elektromobilności

Chiny mają nadzieje, że trasa arktyczna umożliwi masowe przewozy akumulatorów z Chin do Europy.

Analitycy rozbierają rosyjską argumentację na czynniki pierwsze. Zaczynają od przyspieszenia w handlu międzynarodowym. „To czysta teoria, ponieważ wodną drogą handlową prowadzącą przez Arktykę są zainteresowani praktycznie tylko sami Rosjanie. W latach 2022-2024 nie przepłynęły tamtędy jakiekolwiek zagraniczne jednostki. W 2025 r. odnotowano jeden kurs – z Chin do Wielkiej Brytanii. Większość jednostek korzystających z tej drogi (85 proc.) to transport rosyjskiej ropy i gazu, a wolumen tego transportu cały czas maleje. Całkowita wielkość przewozów stanowi jedynie połowę tego, co wcześniej Rosjanie oficjalnie planowali. Jest to efekt sankcji wprowadzonych w 2022 r. przez Zachód po rosyjskiej inwazji na Ukrainę”.

Rosjanie zapewniają, że tylko oni posiadają odpowiednie technologie

Inna narracja polega na przekonywaniu, że Rosjanie i tylko Rosjanie posiadają narzędzia i technologie zapewniające drożność tych szlaków transportowych. Delikatnie mówiąc, jest to nadużycie i przesada. Rosyjskie stocznie nie są dzisiaj w stanie wyprodukować nowoczesnych lodołamaczy zapewniających drożność dróg transportowych. Nie mówiąc już o tym, że nie mają na to funduszy.

Dzisiaj z arktycznych korytarzy korzysta przede wszystkim rosyjska flota cieni. W 2025 r. było 100 takich rejsów, w 2024 – już tylko 13. Ponad jedna trzecia z tych jednostek to tankowce z ropą, „budżetowo” ubezpieczone, nieprzystosowane do operowania w warunkach arktycznych. To z kolei znacząco podwyższa ryzyko wycieków ropy w regionie, gdzie możliwości przeprowadzenia akcji ratunkowej są ograniczone z powodu braku infrastruktury.

Rosjanie nie podają, do ilu wypadków doszło na tych trasach. Z dostępnych źródeł wiadomo jednak, że tylko w 2025 r. było ich kilkanaście. Jednostki wpadały na siebie, wpływały na mielizny, a nawet grzęzły w lodzie i to np. we wrześniu, kiedy zamarznięta warstwa wody jest najcieńsza. Występuje tutaj więc podwyższone ryzyko wydłużenia czasu podróży, nie mówiąc już o zagrożeniu bezpieczeństwa transportu i niemożności określenia czasu, ile taka podróż miałaby potrwać.