Icchok Lejb Perec, adwokat z zawodu, to jeden z najwybitniejszych żydowskich pisarzy. Urodził się w 1852 roku w Zamościu i – jak podejrzewają niektórzy literaturoznawcy – to właśnie wizja zamojskiego rynku stała się inspiracją napisanego w 1907 roku dramatu.
Bohaterem „W nocy na starym rynku” Perec uczynił żydowską społeczność. Wątki profetyczne zwiastują nadchodzącą Zagładę. Autor, czerpiąc z kultury ludowej i wierzeń religijnych, stworzył symboliczny obraz sztetla – żydowskiego miasteczka. Na scenie pojawiają się duchy jego mieszkańców, które się kochają, radują, ale też przeżywają chwile smutku i lęku.
Podobnie jak inne dramaty Pereca „W nocy na starym rynku” łączy realizm, romantyzm i fantastykę. Kluczowa postać sztuki Wędrowiec symbolizuje pokój, miłość i szczęście.
Nastrój niedomówienia i luźna formuła, od której ważniejsze jest filozoficzne przesłanie całości, był zawsze wyzwaniem dla reżyserów. Szymon Szurmiej zapowiada, że wykreuje na scenie magiczną rzeczywistość i przekaże ważną prawdę o naturze człowieka. Chce pokazać, że ludzie niezależnie od czasów, w jakich przyszło im żyć, niezmienie marzą o bohaterze wybawcy, który pojawi się nagle i burząc zło, zaprowadzi radość i porządek.
Dramat Icchoka Lejba Pereca, reż. Szymon Szurmiej, wyk. Dorota Salamon, Wojciech Wiliński, Henryk Rajfer
