Pięć krajów UE uzgodniło z Rwandą utworzenie na jej terytorium centrum powrotowego dla nielegalnych migrantów. Placówka ma rozpocząć działalność w 2027 roku i będzie pierwszym tego rodzaju obiektem poza granicami Wspólnoty. O zawarciu porozumienia poinformowali przywódcy Danii, Austrii, Niemiec, Holandii i Grecji w poniedziałek w Wiedniu.

– Zaczynamy realnie odzyskiwać kontrolę nad granicami Europy – zaznaczyła duńska premierka Mette Frederiksen, inicjatorka centrów powrotowych poza UE.

Czytaj więcej

Tusk krytykuje weto Nawrockiego ws. DSA. „Przecież Pan też ma dzieci”

Ośrodek w Rwandzie będzie dysponował miejscami dla 100 osób. Trafią tam migranci, których wnioski azylowe zostały ostatecznie odrzucone w Danii, Austrii, Niemczech, Holandii lub Grecji, a którzy nie zamierzają dobrowolnie opuścić tych państw. W przypadku Danii projekt obejmie osoby niemające małoletnich dzieci.

Pobyt w placówce będzie miał charakter czasowy. Po jego zakończeniu migranci uzyskają możliwość pozostania w Rwandzie i otrzymają pomoc w nauce języka oraz poszukiwaniu zatrudnienia. Będą mogli również zdecydować się na powrót do kraju pochodzenia.

Kolejnym krokiem będzie podpisanie 23 listopada w Kopenhadze dwustronnego porozumienia między Danią a Rwandą. Dokument ma regulować współpracę obu państw m.in. w zakresie inwestycji i spraw politycznych. Następnie zawarta zostanie osobna umowa dotycząca funkcjonowania ośrodka powrotowego.

Premierka Danii dopięła swego. Nielegalni imigranci trafią do Rwandy

Uczestniczący w wiedeńskim spotkaniu szef dyplomacji Rwandy Vincent Biruta zapewnił, że jego kraj nie liczy ani na znaczące wpływy finansowe z przedsięwzięcia, ani na przyjęcie dużej liczby migrantów. – Liczymy, że większość osób wróci do swoich krajów, a część będzie siłą roboczą, która zintegruje się z naszym społeczeństwem – podkreślił.

Czytaj więcej

Niemcy boją się wojny z Rosją. Chcą od rządu zdecydowanych działań wobec Moskwy

W Danii pojawiają się jednak pytania o rzeczywistą skalę przedsięwzięcia. Obecnie w kraju tym przebywa zaledwie 100-120 osób, którym odmówiono prawa pobytu. Frederiksen przekonuje jednak, że znaczenie projektu nie sprowadza się do liczby migrantów objętych procedurą. Ma on również działać odstraszająco na młodych mężczyzn rozważających nielegalny przyjazd do Europy. Zdaniem premierki Danii na takim rozwiązaniu stracą także przemytnicy.

Nie wszystkie wcześniejsze zapowiedzi szefowej duńskiego rządu zostały jednak uwzględnione w projekcie. Z Danii do Rwandy nie będą kierowani migranci przebywający w kraju nielegalnie, którzy popełnili przestępstwa. To jeden z argumentów krytyki ze strony prawicowych ugrupowań opozycyjnych w duńskim parlamencie. Frederiksen nie wykluczyła, że w przyszłości program zostanie rozszerzony na kolejne grupy cudzoziemców.

Przygotowania do realizacji projektu trwały w Danii 8-9 lat. Ich tempo wzrosło po przyjęciu w tym roku przez Parlament Europejski nowych przepisów dotyczących polityki powrotowej. Wśród państw, które wcześniej rozważano jako potencjalnych partnerów UE w przyjmowaniu migrantów, znajdowały się również Uganda i Uzbekistan.

Koncepcja odsyłania migrantów do państw spoza Unii spotyka się z krytyką organizacji pozarządowych. Ich przedstawiciele wyrażają obawy, że może to prowadzić do naruszania praw człowieka. Wcześniej podobny pomysł utworzenia ośrodka recepcyjnego dla imigrantów poza granicami własnego kraju próbował zrealizować włoski rząd, który planował uruchomienie takiej placówki w Albanii.