Dotychczas Karol Madaj pełnił obowiązki szefa tej instytucji. Kadencja kończyła mu się pod koniec tego miesiąca. – Pięcioletnia kadencja dyrektora rozpocznie się 30 sierpnia  –  poinformowała „Rzeczpospolitą” Lukrecja Jaszewska, rzeczniczka prasowa Instytutu Pileckiego.

Nominacja Karola Madaja na dyrektora Instytutu Pileckiego

Nominacja Karola Madaja na dyrektora Instytutu Pileckiego

Foto: Danuta Matloch

Do końca nie było pewności, czy Karol Madaj nadal będzie stał na czele tej instytucji. Tym bardziej, że na początku lipca, o czym pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”, pojawiły się nieoficjalne informacje, jakoby niektórzy urzędnicy ministerstwa nie widzieli go dalej na stanowisku dyrektora Instytutu.    

Za Karolem Madajem wstawili się wspópracownicy

Właśnie z tego powodu ponad 150 pracowników Instytutu Pileckiego, czyli zdecydowana większość zatrudnionych, podpisała się pod listem otwartym do szefowej resortu, w którym zaapelowali o zapewnienie instytucji stabilnych warunków funkcjonowania i powołanie p.o. dyrektora Karola Madaja na stanowisko dyrektora Instytutu. „Pozwoli to zakończyć okres tymczasowości, trwający w Instytucie Pileckiego od dziesięciu miesięcy” – napisali.

Czytaj więcej

Czy ministerstwo kultury otworzy front przeciwko Instytutowi Pileckiego

„Od wielu lat Instytut Pileckiego znajduje się w centrum sporów politycznych, które niejednokrotnie utrudniały realizację jego misji” – czytamy w tym piśmie. „Niezależnie od zmieniających się okoliczności politycznych, nasza praca pozostaje jednak niezmienna: upamiętniamy ofiary totalitaryzmów, dokumentujemy historię, prowadzimy badania naukowe, rozwijamy edukację historyczną i reprezentujemy Polskę na arenie międzynarodowej. Instytut nie jest politycznym trofeum. Jest instytucją państwa polskiego, powołaną do realizacji ważnej misji publicznej. Działamy w różnych porządkach prawnych i organizacyjnych, prowadząc działalność w Warszawie, Berlinie, Nowym Jorku, Augustowie i innych miejscach. Każdego dnia budujemy wiarygodność Polski poprzez rzetelną pracę badawczą, edukacyjną i wystawienniczą. W świecie, w którym pamięć historyczna staje się coraz częściej polem międzynarodowych sporów, Instytut Pileckiego pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi polskiego oddziaływania w obszarze historii i kultury” – tłumaczyli.

Z naszych ustaleń wynikało, że na relacjach ministerstwa z kierownictwem Instytutu Pileckiego ciążyły oczekiwania związane m.in. z szybkim uporządkowaniem sytuacji z oddziałami zagranicznymi w Szwajcarii i USA. Szerzej pisaliśmy o tym w „Rzeczpospolitej”. Pojawiały się także naciski związane z próbą wpłynięcia na usunięcie upamiętnienia kolejarza Jana Maletki zamordowanego przez Niemców 20 sierpnia 1942 r. za podanie wody Żydom transportowanym do obozu zagłady w Treblince. Instytut Pileckiego uhonorował go w listopadzie 2021 r. pomnikiem przy stacji kolejowej we wsi Treblinka (w ramach programu „Zawołani po imieniu”).

Karol Madaj w ciągu roku urzędowania ustabilizował sytuację kadrową Instytutu, wyciszył spory wokół tej placówki m.in. związane z odwołaniem z pełnionej funkcji szefowej berlińskiego oddziału IP Hanny Radziejowskiej. W tym czasie działalność rozpoczął oddział Instytutu w Nowym Jorku. Jednocześnie trwają prace związane z poszukiwaniem potencjalnego kupca na budynek hotelu Szwanen w Szwajcarii, którym zarządza szwajcarska spółka córka Instytutu Pileckiego.

Instytucja mająca siedzibę przy ul. Siennej w Warszawie poprzez cykl debat stała się jednym z kluczowych centrów opiniotwórczych dialogu polsko-niemieckiego.

Czytaj więcej

Estera Flieger: Dlatego nie możemy mieć ładnych rzeczy. Jak nie uprawiać polityki historycznej

Ukończył KUL, pracował w IPN

Karol Madaj jest absolwentem teologii biblijnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Pracował w Biurze Edukacji Publicznej w Instytucie Pamięci Narodowej, m.in. jako pełnomocnik prezesa IPN ds. projektu Centrum Edukacji Historycznej w Łodzi, a następnie p.o. naczelnika Wydziału Edukacji Historycznej. W latach 2019-2020 był już związany z Instytutem Pileckiego – Ośrodkiem Badań nad Totalitaryzmami, gdzie prowadził konsultacje i badania naukowe przy projektach „Zawołani po imieniu”.

Był współtwórcą Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej, którego był także dyrektorem. W 2023 r. objął stanowisko kierownika Centrum Informacji i Edukacji o Polakach Ratujących Żydów Oddział Muzeum Historii Polski w Warszawie. Stanowisko p.o. dyrektora Instytutu Pileckiego otrzymał rok temu po odwołaniu z tej funkcji prof. Krzysztofa Ruchniewicza przez minister Cienkowską.

Madaj jest autorem i współautorem publikacji poświęconych historii XX wieku: „Proboszcz getta” (2010), „Historia w przestrzeni publicznej” (2018), „Przed tobą ogień i woda: zagłada – decyzje – pomoc” (2024) oraz edukacyjnych gier planszowych m.in.: „Kolejka” (2011).