Z tego artykułu dowiesz się:
- Jaki jest prawdziwy status prawny 15 sierpnia, który wbrew powszechnej opinii nie jest świętem państwowym.
- Jak kontekst geopolityczny wpływa na plany nadania rocznicy Bitwy Warszawskiej nowej, państwowej rangi.
- Dlaczego Dzień Flagi może zmienić nazwę i który z kluczowych symboli narodowych zyska w ten sposób swoje święto.
- Na czym polegają przygotowywane, kompleksowe zmiany w prawie, regulującym wizerunek Orła Białego i użycie hymnu państwowego.
Wozy bojowe Borsuk, transportery Rosomak, czołgi Leopard, K2 i Abrams, armatohaubice Krab, moździerze Rak, drony Gladius oraz systemy Poprad, Himars i Patriot – m.in. taki sprzęt wojskowy będzie można zobaczyć podczas tegorocznej defilady wojskowej, która rozpocznie się 15 sierpnia o godz. 12 na Wisłostradzie w Warszawie. W powietrzu pojawią się m.in. samoloty F‑35 i F‑16, śmigłowce Black Hawk, AW‑149 oraz Apache, a na wody Zatoki Gdańskiej wypłynie ponad 20 jednostek Marynarki Wojennej RP i sił sojuszniczych.
Czytaj więcej
Polacy najwyraźniej wychodzili sobie święto, skoro nie ma już nawet dyskusji o tym, czy w rocznicę bitwy warszawskiej organizować defiladę. 15 sier...
Defilady w Święto Wojska Polskiego odbywają się od 2007 roku, według tradycji zapoczątkowanej przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Tego dnia przypada też dzień wolny od pracy, więc duża część Polaków identyfikuje 15 sierpnia jako święto państwowe. Wcale nim jednak nie jest i zmienić chce to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Święto Wojska Polskiego wcale nie jest świętem państwowym
Wiadomo o tym dzięki pracom poświęconym petycji, którą skierował do Sejmu jeden z radnych miejskich w Dąbrowie Górniczej. Napisał w niej, że na stronach internetowych MKiDN widnieje wykaz 18 świąt, podczas których istnieje obowiązek wywieszania flagi państwowej przez organy centralne i samorządowe, ale brakuje wśród nich Święta Wojska Polskiego, upamiętniającego zwycięską Bitwę Warszawską 1920 roku, stoczoną w czasie wojny polsko‑bolszewickiej.
Czytaj więcej
W historii świata niewiele jest wydarzeń o tak przełomowym znaczeniu dla losów całej ludzkości jak Bitwa Warszawska 1920 roku. Znakomity brytyjski...
„W związku z tym, że dzień 15 sierpnia 1920 r. jest symbolem jedności całego Narodu Polskiego, należy w świetle obecnej trudnej sytuacji międzynarodowej i potencjalnego zagrożenia dla Rzeczypospolitej Polskiej ze strony Federacji Rosyjskiej uwzględnić dzień 15 sierpnia jako obowiązkowy w kwestii wywieszenia flagi państwowej. W ten sposób będziemy przypominać kolejnym pokoleniom Polaków, jak ważnym zwycięstwem w historii Polski była Bitwa Warszawska! Każdy z nas powinien pamiętać, że zwyciężać możemy tylko wtedy, kiedy jesteśmy zjednoczeni, a flaga Rzeczypospolitej Polskiej jest symbolem łączącym cały Naród” – argumentował radny.
Rozpatrując tę petycję, komisja sejmowa zdecydowała się wystąpić z dezyderatem do premiera Donalda Tuska, a odpowiedź nadeszła z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wiceminister Maciej Wróbel wyjaśnił w niej, dlaczego 15 sierpnia nie ma obowiązku wywieszania flagi – bo wbrew powszechnej opinii nie jest to wcale święto państwowe.
„Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny w artykule 13. ustanawia 15 sierpnia Świętem Wojska Polskiego, a nie świętem państwowym w rocznicę Bitwy Warszawskiej” – napisał wiceminister.
Należałoby się zgodzić z postulatem, aby wprowadzić w formie ustawowej święto państwowe pod nazwą upamiętniającą rocznicę Bitwy Warszawskiej
Innymi słowy, Święto Wojska Polskiego jest formalnie tylko czymś na kształt wewnętrznego święta polskiej armii. „Specyfika dnia 15 sierpnia polega na tym, że w obecnym stanie prawnym jest to dzień wolny od pracy nie z uwagi na święto państwowe, ale przypadające w tym dniu święto kościelne” – dodał wiceminister.
Rzeczywiście, ustawa o dniach wolnych od pracy wymienia 15 sierpnia jako Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny. Ministerstwo chce to zmienić. „Obecnie w resorcie kultury trwają prace nad projektem ustawy o znakach Państwa i Narodu Polskiego, która w kompleksowy sposób ureguluje kwestie dotyczące symboliki państwowej. MKiDN planuje również podjęcie prac legislacyjnych obejmujących uporządkowanie kwestii związanych ze świętami państwowymi” – informuje Maciej Wróbel. I dodaje: „w tym kontekście należałoby się zgodzić z postulatem, aby wprowadzić w formie ustawowej święto państwowe pod nazwą upamiętniającą rocznicę Bitwy Warszawskiej”.
Ta zmiana z punktu widzenia większości Polaków nie byłaby specjalnie odczuwalna. 15 sierpnia wciąż przypadałby dzień wolny od pracy, choć formalnie z innego powodu. Wciąż odbywałyby się też prawdopodobnie defilady wojskowe, jednak zmiana miałaby istotne znaczenie symboliczne.
W piśmie do Sejmu ministerstwo nie precyzuje, jak konkretnie miałoby się nazywać nowe święto: Dzień Bitwy Warszawskiej, czy jego nazwa mogłaby brzmieć inaczej. A z ustaleń „Rzeczpospolitej” wynika, że nie jest to jedyne święto, które zmodyfikować chce resort kultury.
Resort kultury rozważa też zmiany dotyczące dnia świątecznego, obchodzonego 2 maja
Jak wspominał w piśmie do Sejmu Maciej Wróbel, w jego resorcie trwają prace nad projektem ustawy o znakach Państwa i Narodu Polskiego, która ma zastąpić wiekową ustawę o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej. Nowy akt prawny ma zawierać m.in. nowy wizerunek Orła Białego oraz oficjalne aranżacje Mazurka Dąbrowskiego na różne składy wykonawcze. W projekcie ma pojawić się coś jeszcze. Jak dowiedziała się „Rzeczpospolita”, Ministerstwo Kultury przymierza się do zmiany nazwy obchodzonego dnia 2 maja Dnia Flagi na Dzień Flagi i Orła Białego.
Dzień Flagi został ustanowiony przez Sejm w 2004 r. i choć nie jest dniem wolnym od pracy, wielu Polaków i tak jest na urlopach z uwagi na fakt, że przypada między świętami 1 i 3 maja. Zresztą wybór daty Dnia Flagi był m.in. uzasadniony wypełnieniem luki między świętami państwowymi, a jego obchody z roku na rok stają się coraz popularniejsze. W obecności prezydenta żołnierze wywieszają tego dnia flagę na Wieży Zegarowej Zamku Królewskiego w Warszawie, organizuje się imprezy patriotyczne, a do flagi chętnie nawiązują politycy w mediach społecznościowych.
Czytaj więcej
Były poseł PO Edward Płonka ma prawo przedstawiać się jako pomysłodawca Dnia Flagi RP. Jak ustaliła „Rzeczpospolita”, spór o genezę święta obchodzo...
Mimo popularności święta, jego nazwa – wyróżniająca tylko jeden symbol państwowy – od lat budzi kontrowersje. Np. w 2017 roku grupa senatorów złożyła projekt ustawy, przewidujący, że 2 maja zamiast Dnia Flagi obchodzilibyśmy Dzień Symboli Rzeczypospolitej Polskiej: Orła Białego, Flagi i Mazurka Dąbrowskiego. – Zależy mi na zakończeniu czegoś w rodzaju dyskryminacji Orła Białego” – tłumaczył wówczas „Rzeczpospolitej” senator PO Jan Rulewski. – Obecnie swoje święto ma nie tylko flaga, ale też Mazurek Dąbrowskiego, 26 lutego. Tymczasem konstytucja uznaje wszystkie symbole za równoważne, a historycznie najdłuższy rodowód ma Orzeł Biały, który jako jedyny nie ma swojego dnia – uzasadniał były senator.
Ostatecznie projekt senatorów nie został jednak uchwalony, a obecnie powrót do tamtej propozycji rozważa Ministerstwo Kultury. Ustanowienie 2 maja Dnia Flagi i Orła Białego to na razie jednak tylko wstępna koncepcja. Nad ustawą o znakach Państwa i Narodu Polskiego pracuje specjalny zespół roboczy, a projekt nie został jeszcze opublikowany.
