Niemiec już nie stać na ich państwo opiekuńcze. Będą zmiany

Sytuację poprawić mogłoby podniesienie wieku emerytalnego z 67 do 70 lat, ale byłoby to równoznaczne z samobójstwem politycznym partii promującej takie rozwiązanie. Nie wiadomo, jak rozwiązać ten dylemat. Tym bardziej, że Niemcy pracować nie lubią. Niemal jedna trzecia pracujących jest zatrudniona w niepełnym wymiarze godzin. Dotyczy to niemal połowy pracujących kobiet. Płacą niższe składki na ubezpieczenia społeczne, ale korzystają z nich tak jak inni. – Jest to szczególny lifestyle – mówi kanclerz Merz. Równocześnie z danych niemieckiego Urzędu Statystycznego wynika, że obywatele RFN pracują przeciętnie zaledwie 34,3 godz. tygodniowo, czyli o 2,5 godz. mniej niż średnia UE i 5,6 godz. mniej niż Polacy. Mniej nawet niż Francuzi, co przeczy popularnej anegdocie, że Francuzi pracują, aby żyć, a Niemcy żyją, aby pracować. 

Większe zatrudnienie ma ułatwić utrzymanie wszystkich systemów socjalnych na odpowiednim poziomie. Tym bardziej, że starzenie społeczeństwa następuje w szybkim tempie, co dodatkowo nadwyręża model państwa opiekuńczego. Tak samo jak rzesza uchodźców i imigrantów, których automatycznie obejmuje system opieki zdrowotnej bez względu na to, czy wnoszą coś do systemu, czy nie. 

Oszczędności na razie będą symboliczne

Dlatego związki pracodawców domagają się likwidacji prawa zatrudnionych do świadczenia pracy w niepełnym wymiarze godzin. Miałoby to zmniejszyć ich koszty, jak i złagodzić niedobór rąk do pracy. – Nie wiadomo, która z licznych obecnie dyskutowanych propozycji uzdrowienia niemieckiego modelu państwa opiekuńczego zostanie ostatecznie zaakceptowana przez rząd. Co i raz pojawiają się nowe reformatorskie pomysły, które jednak w sumie stymulują do działania – mówi prof. Thomas Poguntke z Uniwersytetu Heinricha Heinego w Düsseldorfie. 

Czytaj więcej

Atom

Niemcy biją się w piersi. „Odejście od atomu okazało się kosztownym błędem”

Kanclerz Niemiec Friedrich Merz przyznał na spotkaniu z branżą przemysłową, że decyzja Niemiec o...

Reformy państwa opiekuńczego rząd Merza rozpoczął od zaostrzenia przepisów dotyczących systemu Bürgergeld, czyli świadczenia obywatelskiego dla bezrobotnych, niezdolnych do pracy czy zarabiających zbyt mało na godne życie. Chodziło o uszczelnienie systemu obejmującego obecnie 5 mln beneficjentów. Był on wykorzystany przez uchodźców z Ukrainy czy pracowników z krajów środkowej i wschodniej Europy, w tym oczywiście Polski. Jest to system niezwykle hojny. Bezrobotny singiel ma prawo do 563 euro miesięcznie. Małżeństwo bez pracy liczyć może na 1012 euro. Do tego dochodzą świadczenia dla dzieci, przykładowo 471 euro dla nastolatka. Przy tym państwo przejmuje rachunki za czynsz oraz pokrywa koszty ogrzewania. System nie jest dobrze widziany przez ogół społeczeństwa przekonanego, że prowadzi do licznych nadużyć. Dlatego łatwo go było zreformować, ale oszczędności tu są raczej symboliczne – mówi prof. Poguntke. 

Niemcy zawsze byli dumni ze swego państwa socjalnego, czyli państwa, które dba o wszystkich obywateli, zwłaszcza tych najsłabszych. W końcu to w Niemczech powstało pierwsze na świecie państwo opiekuńcze pod koniec XIX wieku. Nie zawsze jednak starczało środków na jego utrzymanie. Ponad dwie dekady temu, kiedy Niemcy nazywano chorym człowiekiem Europy, kanclerz Gerhard Schröder został zmuszony do drastycznego obniżenia świadczeń w celu zmuszenia wielu bezrobotnych do pracy. To się udało. Od tego czasu wydatki na państwo opiekuńcze wzrosły dwukrotnie, ale też rósł PKB. Od kilku lat niemiecka gospodarka jest w stagnacji, do czego walnie przyczyniła się utrata tanich źródeł energii z Rosji oraz przemiany geopolityczne. Wnioski nasuwają się same.