Apel lekarzy wynika m.in. z inicjatyw legislacyjnych, które były podejmowane w ciągu ostatnich lat, a z perspektywy lekarzy miały jedynie dążyć do zaostrzenia reżimu odpowiedzialności karnej za przestępstwa występujące podczas sytuacji wystąpienia tzw. „błędu medycznego”. Część zmian została przyjęta, część nie wyszła poza etap projektu — jeden z projektów o którym wspomina Rada został skierowany przez prezydenta RP do Trybunału Konstytucyjnego, a ten uznał całość ustawy jako niezgodną z konstytucją.
Taka działalność podważała zaufanie medyków do władzy oraz pewność co do dalej pracy w zawodzie ze względu na coraz dalej idący reżim odpowiedzialności.
„Wadą dzisiejszych rozwiązań prawnych jest przede wszystkim błędne założenie, że strach przed odpowiedzialnością karną jest dobrą metodą na budowanie jakości w opiece medycznej. Jest to założenie, którego nie da się obronić” - możemy przeczytać w apelu. Naczelna Rada Lekarska wskazuje, że polskie jak i zagraniczne środowisko pokazuje zupełnie inne doświadczenie. Kandydaci na lekarzy czują obawę przed wyborem specjalizacji i wyższym ryzyku niepowodzenia leczniczego, co ostatecznie prowadzi do zmniejszenia dostępności usług medycznych i pogorszenia ogólnego stanu systemu ochrony zdrowia. Z czym Polska tak naprawdę boryka się od lat — niekiedy pacjenci muszą czekać miesiące i lata na wizytę u specjalisty.
Nieufność lekarzy do rozwiązań prawnych zawsze ostatecznie prowadzi do pogorszenia sytuacji pacjentów, ponieważ medycy będą decydować się na działania bezpieczne i najskuteczniejsze dla nich samych niż leczonych, w obawie przed ewentualnymi konsekwencjami.
Kompromis, którego oczekują lekarze to realizacja potrzeb pacjentów co do dostępu do leczenia i jakości usług medycznych, prawa do odpowiedniej rekompensaty w przypadku uszczerbku na zdrowiu, ale także prawa do bezpiecznego wykonywania zawodu ze strony lekarzy. Rada nie wyłącza jednak odpowiedzialności w sytuacji pracownika w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innych środków odurzających, czy ze względu na rażące niezachowanie ostrożności.
