Do marszałka Sejmu wpłynął senacki projekt nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zakłada on, że Skarb Państwa oraz m.st. Warszawa będą miały prawo pierwokupu w razie sprzedaży praw i roszczeń określonych w dekrecie Bieruta. Ale nie tylko. SP i stolica będą mogły również nabyć z pierwszeństwem roszczenia określone w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także prawo użytkowania wieczystego ustanowionego na skutek realizacji roszczeń wynikających z dekretu Bieruta oraz z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
– Z prawa pierwokupu Skarb Państwa i władze Warszawy będą mogły skorzystać zwłaszcza wówczas, gdy na nieruchomościach odebranych kiedyś właścicielom znajdują się obecnie szkoły i inne placówki użyteczności publicznej – mówi Aleksander Pociej, senator sprawozdawca. – Ma ono również zapobiec sytuacjom, w których wyspecjalizowane firmy skupują za bezcen roszczenia od byłych właścicieli, a następnie zarabiają na sprzedaży odzyskanych nieruchomości – dodaje.
Senacki projekt ustawy ma zmienić również przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, tak by wykluczyć możliwość powołania kuratora dla osoby, jeśli istnieją przesłanki uznania jej za zmarłą. – To z kolei ma zapobiec przejmowaniu nieruchomości metodą na ustanowionego przez sąd kuratora – wyjaśnia Pociej.
Skutkiem wejścia dekretu Bieruta w życie było przejęcie wszystkich gruntów w granicach Warszawy przez miasto, a od 1950 r. – po likwidacji samorządu terytorialnego – przez Skarb Państwa.
Właściciel mógł prawo do budynku utrzymać, jeżeli wystąpił z wnioskiem o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu. Obecnie o zwrot nieruchomości nie mogą się ubiegać ci, którzy takich wniosków nie złożyli. Ci, którym ustanowienia takiego prawa odmówiono, mogą się zaś starać o unieważnienie decyzji w tej sprawie.