Polskie prawo dopiero od grudnia 2021 r. pozwala na ograniczenia dla ruchu pojazdów na podstawie ich emisyjność. Wprowadzenie stref leży natomiast w gestii samorządów, które po zmianie ustawy rozpoczęły starania nad utworzeniem własnych stref czystego transportu.

Dotychczas nie było w Polsce żadnej takiej strefy. To się jednak zmieni. Jak donosi RMF FM, krakowscy radni powiedzieli "tak" dla wprowadzenia na terenie miasta Strefy Czystego Transportu. Pierwsze ograniczenia wejdą w życie od połowy 2024 roku, ostrzejsze zasady dwa lata później.

Czytaj więcej

Strefy czystego transportu: walka o czyste powietrze nie może być oderwana od realiów życia

Jak wyjaśnia rozgłośnia, w pierwszym etapie wprowadzania Strefy, od 1 lipca 2024 roku do miasta nie będą mogły wjechać samochody osobowe o napędzie benzynowym nie spełniające normy Euro 1 oraz diesle poniżej normy Euro 2, czyli pojazdy mające obecnie 26-30 lat. W przypadku samochodów rejestrowanych po 1 marca przyszłego roku, będą one musiały już spełniać normy odpowiednio Euro 3 i Euro 5.    

Z kolei od 1 lipca 2026 roku zakazane będzie poruszanie się w Krakowie samochodami benzynowymi poniżej normy Euro 3 oraz tych z silnikiem diesla poniżej normy Euro 5.

Według analiz Zarządu Transportu Publicznego w Krakowie, na podstawie danych Instytutu Badań Rynku Motoryzacyjnych SAMAR, Strefa Czystego Transportu może objąć w pierwszym etapie, tj. w lipcu 2024 r., zaledwie 2 proc. samochodów, które jeździły po Krakowie w grudniu 2021. Wymogów, które miałyby obowiązywać od 2026 r. na dzisiaj nie spełniłoby między 20 a 25 proc. samochodów (ok. 100 tys. zarejestrowanych w Krakowie), przy czym w roku 2026 tych pojazdów będzie jeszcze mniej, ponieważ cały czas ludzie zmieniają auta na nowsze.

Pojazdy uprawnione do wjazdu i poruszania się po strefie będą oznaczone nalepką umieszczaną na szybie, ale będzie też możliwość elektronicznej weryfikacji tych uprawnień. Kontrolowaniem, kto może wjechać do strefy będą zajmować się strażnicy miejscy. Za niedostosowanie się do przepisów będą grozić kary finansowe.

Strefa będzie obowiązywała na terenie całego miasta. Według Krakowskiego Alarmu Smogowego to pierwsza taka strefa w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej, a w zachodniej Europie jest ponad 300 takich stref.

O wprowadzeniu podobnych rozwiązań myślą też inne polskie miasta, m.in. Warszawa, Łódź, Wrocław, Zabrze, Gliwice, Rzeszów, Bydgoszcz i Gdańsk.

Czytaj więcej

Od czego zależy możliwość wprowadzenia strefy czystego transportu

Strefa czystego transportu to stosowany w Europie od lat sposób na poprawę jakości powietrza w miastach oraz dbania o zdrowie ich mieszkańców. Przykładem może być wprowadzona w 2008 r. strefa w Berlinie, dzięki której zmniejszono o 70 proc. liczbę rejestracji aut osobowych, które nie spełniały normy emisji spalin Euro 2, a ciężarowych o 55 proc. Przełożyło się to na spadek emisji cząstek stałych z pojazdów aż o 50 proc., a tlenków azotu o 20 proc.

Czytaj więcej

W Polsce nie ma ani jednej strefy czystego transportu. Wkrótce się to zmieni