Prezydencki projekt ustawy samorządowej w grudniu w Sejmie

Zespół samorządowy działający przy prezydencie Bronisławie Komorowskim zakończył prace nad ostateczną wersją projektu ustawy o wzmocnieniu udziału mieszkańców w działaniach samorządu terytorialnego, o współdziałaniu gmin, powiatów i województw oraz o zmianie niektórych ustaw.

Projekt ma trafić do Sejmu w grudniu.

Zdaniem autorów nowej ustawy obowiązujące obecnie przepisy w niewielkim stopniu uwzględniają udział mieszkańców w procesach decyzyjnych toczących się w organach jednostek samorządu terytorialnego.

Dlatego w uzasadnieniu do projektu ustawy autorzy stwierdzają, że „konieczne jest wykształcenie nowych form i sposobów działania, które uwzględnią przekształcenia społeczeństwa i wzrost jego umiejętności, ale także oczekiwania społeczności lokalnych, aby uznać ich prawa do realizacji ich zindywidualizowanych potrzeb."

To - ich zdaniem - wymaga dokonania modyfikacji ustrojowych i wprowadzenia zmian do przepisów regulujących działalność władz samorządowych i określających ich miejsce w państwie.

Regulacje, które zostały zawarte w nowej ustawie mają na celu, zdaniem autorów ustawy:

- zwiększenie udziału mieszkańców w działaniach samorządu terytorialnego,

- wparcie współpracy pomiędzy gminami, powiatami i województwami,

- usunięcie w rozwoju i funkcjonowaniu samorządów, w szczególności wyraźne podkreślenie samodzielności jednostek samorządu terytorialnego w realizacji zadań publicznych.

By zwiększyć udział mieszkańców w działaniu samorządu terytorialnego twórcy ustawy prezydenckiej proponują przyjęcie w ustawie takich działań jak: konsultacje, wysłuchanie obywatelskie, zapytanie obywatelskie, czy obywatelską inicjatywę uchwałodawczą. Dopełnieniem tych działań ma być także nowelizacja ustawy o referendum lokalnym.

Natomiast by zacieśnić współpracę różnych jednostek samorządu terytorialnego autorzy ustawy proponują wprowadzenie m.in. lokalnych forów debaty publicznej oraz konwentów powiatowych i konwentów delegatów samorządu lokalnego w województwie.

Dodatkowo w ustawie proponuje się wiele zmian w ustawach samorządowych, których celem jest – w intencji autorów - wzmocnienie "samodzielności jednostek samorządu terytorialnego i właściwe rozłożenie kompetencji w ramach struktury wewnętrznej poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego."

Ostateczna wersja projektu powstała po konsultacjach społecznych, które trwały od marca b.r. Przedstawiony wówczas projekt od razu wywołał żywe zainteresowanie środowiska samorządowego, ale nie brakowało też wielu krytycznych opinii.

Zarzucano projektowi, że wiele proponowanych uregulowań istnieje już w prawie; że projekt nadmiernie ingeruje w konstrukcję ustroju samorządów, zmuszając je do niepotrzebnych konsultacji społecznych z obywatelami; konfliktuje ze sobą samorządy, które mają różne interesy i wreszcie nie wskazuje źródeł finansowania nowych zadań, jakie na samorządy nakłada projekt.

Krytyczną opinię wobec projektu przedstawiła m.in. Irena Lipowicz, rzecznik praw obywatelskich, której zdaniem, zakres proponowanych zmian powoduje, że wprowadzenie ustawy może spowodować utrudnienie działania samorządu. „Projekt ustawy tak mocno ingeruje w ustrój samorządu terytorialnego, że staje się w rzeczywistości potencjalną czwartą ustawą ustrojową" - napisała w liście do prezydenta rzecznik praw obywatelskich.

W skład zespołu do spraw samorządu terytorialnego przy kancelarii prezydenta wchodzą: prof. Michał Kulesza, prof. Jerzy Regulski, prof. Paweł Swianiewicz oraz dr Jarosław Neneman

Zobacz projekt ustawy

Zobacz uzasadnienie do projektu ustawy

Czytaj także w serwisie:

Samorząd

»

Ustrój i kompetencje