Ministerstwo Finansów opublikowało na swoich stronach internetowych komunikat o skutkach uchwały NSA z  24 czerwca 2013 r. (sygn. I FPS 1/13) dla rozliczeń gmin i ich jednostek budżetowych. W świetle uchwały NSA te drugie nie są podatnikami VAT.

W wydanym komunikacie MF nie zajmuje jednak żadnego konkretnego stanowiska, które mogłoby pomóc gminom i ich jednostkom budżetowym w przygotowaniu prawidłowych rozliczeń VAT.

MF wskazuje, że bardziej konkretne stanowisko ogłosi po opublikowaniu pisemnego uzasadnienia uchwały i podkreśla jednocześnie, że jego intencją  jest możliwie jak najmniejsze obciążenie gmin w związku z dostosowaniem się do zmian.

Co istotne, MF deklaruje również, że dotychczasowe rozliczenia VAT gmin i ich jednostek budżetowych nie będą kwestionowane.

Z wydanego krótkiego komunikatu można   jednak wyczytać kilka istotnych dla gmin wskazówek. Po pierwsze, nie będzie trzeba dokonywać korekt VAT przeszłych rozliczeń. Kwestia ta budzi jednak pewne wątpliwości co do formy prawnej i skuteczności takiego oświadczenia oraz zakresu jego działania (czy wszystkie przeszłe rozliczenia VAT gmin nie będą kwestionowane czy tylko te związane z rozliczeniami gmina – jednostka). Po drugie zaś – co już nie jest dobrą wiadomością dla gmin – w ostatecznym rozrachunku konieczne będzie dostosowanie się  do stanowiska NSA wyrażonego w uchwale z 24 czerwca 2013 r. Powyższe oznacza natomiast  wiele dodatkowej pracy dla gmin związanej z przystosowaniem się do nowej rzeczywistości podatkowej, i to zarówno od strony dokumentacyjnej, jak i organizacyjnej.

Dostosowując się do nowych realiów, gminy muszą uwzględnić chociażby takie kwestie, jak: obieg dokumentów, prowadzenie rejestrów VAT, agregacja danych VAT do jednej deklaracji, sposób kalkulacji współczynnika VAT, sposób rozliczania inwestycji  czy kwestie nadzoru nad prawidłowością i jednolitością rozliczeń VAT w gminie i jej jednostkach budżetowych. Ostatecznie bowiem, poza koniecznością prawidłowego rozliczania VAT, istotne jest też uchronienie osób odpowiedzialnych za rozliczenia VAT gminy i podpisujących deklarację VAT od odpowiedzialności karno-skarbowej.

Przygotowując się do wdrożenia tych zmian, warto wykorzystać doświadczenia dużych, często wielooddziałowych koncernów, które w rozliczeniach podatkowych w dużej mierze opierają się na ustalonych i wdrożonych procedurach podatkowych. Takie rozwiązania sprawdzają się  w podmiotach, w których działalność, a więc i rozliczenia VAT, są znacząco zdecentralizowane.

Autor jest menedżerem Zespołu VAT w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy.