Osoba korzystająca ze świadczonych przez gminę usług opiekuńczych musi mieć możliwość samodzielnego ustalenia kosztów tych świadczeń.

Rada miasta i gminy Wleń podjęła uchwałę w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat.

Nieważność tej uchwały stwierdził wojewoda dolnośląski rozstrzygnięciem nadzorczym z 22 października 2014 r. (sygn. NK-N.4131.152.9.2014.JW1).

Organ nadzoru, w trakcie badania legalności podjętej uchwały, stwierdził, że jej treść w sposób istotny narusza art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej w zw. Z art. 2 i 94 Konstytucji RP.

Na podstawie art. 50 ust 6 ustawy o pomocy społecznej organ stanowiący gminy (rada) określa szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

- W oparciu o analizę porównawczą delegacji ustawowej zawartej w art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej z przepisami uchwały, stwierdzić należy, że uchwała rady miasta i gminy Wleń nie jest prawidłową realizacją kompetencji ustawowej – wyjaśnia Tomasz Smolarz, wojewoda dolnośląski. – Realizując dyspozycję z tego przepisu ustawy rada nie może bowiem pominąć regulacji kosztu usługi opiekuńczej i specjalistycznej usługi opiekuńczej, a także sposobu jej naliczania – dodaje wojewoda.

Tymczasem rada miasta i gminy Wleń wskazała w uchwale, że cena jednej godziny usług opiekuńczych ustalana jest na podstawie rzeczywistych kosztów ponoszonych na te usługi. Tym samym – w opinii organu nadzorczego – nie reguluje kwestii opłaty za te usługi w sposób kompleksowy.

- Organ stanowiący gminy jest właściwy do określenia szczegółowych warunków odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze – tłumaczy Tomasz Smolarz. – Oznacza to konieczność ustalenia przez radę gminy wysokości kosztu usług opiekuńczych w taki sposób, aby każda zainteresowana osoba, w oparciu o przepisy uchwały, mogła ustalić koszt przyznawanej jej przez gminę pomocy – dodaje.

Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładowo w wyroku z 30 stycznia 2014 r. WSA we Wrocławiu stwierdził, że obowiązek rady gminy do ustalenia opłat za usługi opiekuńcze w uchwale można uznać za wykonany, jeżeli rada ustaliła koszt takiej usługi za godzinę jej świadczenia w jakikolwiek sposób umożliwiający bezsporne ustalenie wysokości tej opłaty (stawka kwotowa, lub określony procent np. najniższej emerytury) (sygn. IV SA/Wr 412/13).

-Jeżeli organ stanowiący nie realizuje w pełni obligatoryjnych elementów upoważnienia ustawowego, to w sposób istotny narusza prawo, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały w całości – mówi wojewoda dolnośląski. Pominięcie przez radę któregoś z wymienionych w upoważnieniu ustawowym elementów skutkuje brakiem pełnej realizacji tego upoważnienia i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu (po równaj: wyrok WSA z 13 grudnia 2007 r., sygn. II SA/Op 480/07).