Umowa z prawnikiem o świadczenie usług na rzecz gmin stanowi informację publiczną

Czego dotyczył spór

29 lipca 2014 r. pocztą elektroniczną do wójta wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawca chciał uzyskać odpowiedź, czy gmina zawierała umowy dotyczące obsługi prawnej, zastępstwa procesowego z kancelariami, radcami prawnymi, adwokatami – a jeśli tak, to wnioskował o ich przesłanie.

Kilka tygodni później wnioskodawca złożył skargę do sądu administracyjnego na bezczynność wójta. Do dnia złożenia skargi – chociaż wykonuje on zadania publiczne – nie udostępnił on bowiem żądanej informacji ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym naruszył 14-dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Skarżący wskazał, że pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. I zgodnie z tymi przepisami jest nią każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności sprawach wymienionych w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W ocenie skarżącego, biorąc pod uwagę gwarancje konstytucyjne, informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.

Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są również umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, gdy dotyczą spraw publicznych i stanowią informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych. Dlatego zdaniem skarżącego wójt miał obowiązek udostępnić mu całe umowy wraz z załącznikami.

Wójt poprosił o umorzenie postępowania. Podał, że odpowiedział wnioskodawcy i wprawdzie została ona udzielona dopiero 12 maja 2015 r., jednak opóźnienie nie wynikało z zamierzonego działania, ale z faktu, że rosnący w gminach zakres zadań własnych, zleconych, rozbudowana sprawozdawczość oraz realizacja projektów współfinansujących przez UE wymuszają na pracownikach w małych urzędach zaangażowania się w wiele różnych spraw z różnych dziedzin. W konsekwencji zdarza się zostawić bez rozpatrzenia jeden z wielu wniosków o udzielenie informacji publicznej, jakie wpływają do urzędu. Gminy nie stać na zatrudnianie dodatkowych osób, które zajmowałyby się jedynie udzielaniem odpowiedzi, chociaż są miesiące, że taka osoba miałaby pracy na pełny etat.

Rozstrzygnięcie

Ta argumentacja nie przekonała jednak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przypomniał, że w zakresie udostępniania informacji publicznej bezczynność organu ma miejsce wtedy, gdy wniosek dotyczy dostępu do takiej informacji będącej informacją publiczną, a organ ani jej nie udziela, nie informuje o innym sposobie jej udostępnienia, o jej braku, ani też nie wydaje decyzji odmawiającej jej udzielenia lub decyzji umarzającej postępowanie.

Jeżeli dany organ nie podjął jednej z tych  czynności, to dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określona informacja publiczna nie została przekazana wnioskodawcy.

Sąd nie miał najmniejszych wątpliwości, że umowy zawierane pomiędzy organem samorządu terytorialnego a podmiotem świadczącym na rzecz wójta lub samej gminy obsługę prawną stanowią informację publiczną. Zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej objęte są bowiem umowy cywilnoprawne, zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, gdy dotyczą spraw publicznych i stanowią informacje wytworzone przez organ władzy publicznej. Umowy o świadczenie usług prawnych dotyczą spraw publicznych. Informacją publiczną jest treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego.

WSA nie miał wątpliwości, że w dacie wniesienia skargi wójt był bezczynny i ten stan istnieje także w chwili orzekania. Skarżącemu nie udostępniono bowiem kopii umów.

Sąd uznał, że w tej sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Już bowiem z wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z lipca 2014 r. wynikał obowiązek przedłożenia wnioskowanych kopii dokumentacji i decyzji. Zauważył, że od momentu wezwania do udostępnienia informacji do daty udostępnienia minęło prawie dziesięć miesięcy. Zdaniem WSA tak długie załatwienie wniosku musi być uznane za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza że nie było niczym uzasadnione.