– Projekt przekażę przewodniczącym klubów z realistycznym założeniem, że prace legislacyjne nie ruszą w tej chwili. Jednak liczę, że w przyszłości będzie wykorzystany – przekazał „Rzeczpospolitej” senator Kazimierz Ujazdowski z klubu senackiego Trzeciej Drogi.
Czytaj więcej
Sześcioro nowych sędziów TK apeluje do sędziów dublerów o wyłączenie się z dzisiejszej rozprawy w sprawie zasad wyboru sędziów TK. Zgodnie m.in. z...
Projekt, przygotowany przez członka kończącej dziś swoją kadencję Krajowej Rady Sądownictwa, zakłada zmianę i dodanie do konstytucji szeregu przepisów, dotyczących Trybunału Konstytucyjnego. Zakładają one m.in. zmianę trybu wyboru sędziów TK oraz zakończenie kadencji sędziów, wybranych poprzednią metodą i zastąpienie ich nowymi.
Przepisy o Trybunale Konstytucyjnym. Senator Kazimierz Ujazdowski przedstawia projekt zmian w konstytucji
– Przedstawiam projekt odbudowy Sądownictwa Konstytucyjnego. Liczę, że w przyszłości pojawi się moment konstytucyjny i szansa na zakończenie destrukcyjnego sporu wokół TK oraz stworzenie instytucji odpornej na zawłaszczanie przez jedną ze stron politycznego sporu – napisał na swoim koncie w serwisie X (Twitter) senator Ujazdowski. Zachęcił jednocześnie do dyskusji nad projektem i zaznaczył, że wszystkie uwagi do jego zapisów są cenne.
Projekt zakłada zmiany, mające pomóc w rozwiązaniu prawnego kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Jednym z jego oblicz jest niepublikowanie orzeczeń TK przez obecny rząd od grudnia 2023 roku oraz wynikający z tego prawniczy spór o to, czy orzeczenia te obowiązują mimo braku publikacji. W projekcie senator Ujazdowski proponuje zmianę, która oddałaby publikowanie ich w urzędowych dziennikach w ręce prezesa Trybunału. Takie rozwiązanie uniezależniłoby skuteczność orzeczniczą TK od woli politycznej rządzących.
Czytaj więcej
Jeśli prace nad nową ustawą zasadniczą mają przynieść pozytywny skutek, nie mogą ich prowadzić osoby znajdujące się bezpośrednio na barykadzie, jak...
Kolejne przepisy dotyczą składu oraz trybu wyboru sędziów TK. Senator Ujazdowski proponuje 15-osobowy Trybunał Konstytucyjny, w którym po 5 sędziów wybierają kolejno Sejm, Senat i Prezydent RP. Bez zmian w projekcie pozostaje 9-letni okres urzędowania sędziego oraz zakaz ponownego wyboru na to stanowisko – senator proponuje jednak dodatkowy przepis, zabraniający wyboru na sędziego TK osoby, pełniącej w danym momencie funkcję posła lub senatora.
Dalsze przepisy regulują kwestię ślubowania sędziów TK: określona zostaje w nich treść ślubowania, a także okoliczność jego złożenia. Sędziowie wybrani przez Sejm składaliby ślubowanie przed Sejmem, wybrani przez Senat przed Senatem, a przez prezydenta – przed prezydentem.
z projektu
Proponowana formuła ślubowania sędziego TK
„Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością.”
Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg.”
Jednocześnie odmowa złożenia ślubowania niezmiennie skutkowałaby zrzeczeniem się stanowiska przez sędziego. Ponadto, dodatkowy przepis zakładałby wydłużenie urzędowania sędziego TK do momentu objęcia urzędu przez następną osobę, co miałoby zapobiec powstawaniu wakatów orzeczniczych.
Kadencje sędziów TK do wygaszenia i wybór nowych? Projekt zmiany konstytucji
Oprócz zmiany przepisów konstytucji, ustawa senatora Ujazdowskiego zakłada także wygaszenie kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego, wybranych na stanowiska poprzednią metodą. W ciągu 3 miesięcy od wejścia w życie ustawy zmieniającej konstytucję, ich kadencje miałyby wygasnąć. Z kolei wyboru nowych sędziów dokonać miałyby Sejm i Senat nowej kadencji, nie tej samej, która zmieniła przepisy konstytucji. Ustawa zakłada także odpowiednie zawieszenie biegu terminów przedawnienia spraw, rozpatrywanych przez TK przed zmianą, tak, by mogły one być bez problemu rozpatrzone przez nowy Trybunał.
projekt
Propozycja zmiany Konstytucji RP, wystosowana przez senatora Kazimierza Ujazdowskiego
USTAWA
z dnia ………….
o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 1. W Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483, z 2001 r. poz. 319, z 2006 r. poz. 1471 oraz z 2009 r. poz. 946) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 190 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządza niezwłoczne ogłoszenie orzeczenia w sprawach wymienionych w art. 188 w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.”;
2) w art. 194:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów, z tego 5 sędziów wybieranych indywidualnie przez Sejm, 5 sędziów wybieranych indywidualnie przez Senat oraz 5 sędziów powoływanych przez Prezydenta Rzeczypospolitej, na 9 lat, spośród osób wyróżniających się wiedzą prawniczą. Ponowny wybór i ponowne powołanie do składu Trybunału są niedopuszczalne.”,
b) po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„1a. Na sędziego Trybunału Konstytucyjnego nie może być wybrana ani powołana osoba, która jest posłem albo senatorem w okresie kadencji Sejmu i Senatu, w trakcie której są dokonywane wybór albo powołanie.”;
3) po art. 194 dodaje się art. 194a i art. 194b w brzmieniu:
„Art. 194a.
1. Osoba wybrana przez Sejm na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego składa wobec Sejmu ślubowanie następującej treści: „Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością.”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg.”.
2. Osoba wybrana przez Senat na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego składa ślubowanie, o którym mowa w ust. 1, przed Senatem.
3. Osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego składa ślubowanie, o którym mowa w ust. 1, przed Prezydentem Rzeczypospolitej.
4. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się stanowiska sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Art. 194b. Po upływie kadencji sędzia Trybunału Konstytucyjnego sprawuje urząd do czasu objęcia urzędu przez nowego sędziego Trybunału Konstytucyjnego.”.
Art. 2.
1. Kadencje sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wygasają po upływie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że kadencja sędziego kończy się przed tym dniem.
2. Wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, dokonują Sejm i Senat kadencji rozpoczynających się po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
3. Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego wybrani albo powołani na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, obejmują urząd z dniem 1 stycznia 2028 r.
4. Bieg terminów w postępowaniach prowadzonych przed Trybunałem Konstytucyjnym ulega zawieszeniu od dnia następującego po dniu wygaśnięcia kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego zgodnie z ust. 1 do dnia 31 grudnia 2027 r.
5. Plan dochodów i wydatków Trybunału Konstytucyjnego na rok 2028 jest włączany do projektu ustawy budżetowej na rok 2028 w wysokości przyjętej w ustawie budżetowej na rok 2027, powiększonej o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w projekcie ustawy budżetowej na rok 2028.
Art. 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ………………
Czytaj więcej
Przy realizacji idei wyborów „sędziów przez sędziów” do KRS doszło do publicznie zawartego dealu między powołanymi przez polityka prezesami sądów a...
