Rada Fiskalna (RF), nowa instytucja doradcza w finansach publicznych, po raz pierwszy przedstawiła swoją opinię do Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych na lata 2026–2030, które są podstawą do opracowania projektu ustawy budżetowej na 2027 r.
Czytaj więcej:
Niezależnie od podejmowanych dziś działań, w najbliższych kilku dekadach nie unikniemy starzenia się społeczeństwa i spadku liczby ludności. Trzeba...
Pro
– Nasza opinia jest opisowa, nie da się założeń makroekonomicznych ocenić w skali szkolnej. Zawiera przy tym sześć rekomendacji dotyczących kierunku poprawy – mówił Sławomir Dudek, przewodniczący Rady Fiskalnej, na wtorkowym spotkaniu z dziennikarzami. Dudek podkreślił, że Rada sformułowała opinię zgodnie ze swoim mandatem ustawowym i najlepszymi praktykami podobnych ciał w krajach UE.
Jaką opinię przedstawiła Rada Fiskalna
Opinia Rady dosyć obszerna, ale już w pierwszym punkcie zaznaczono, że przygotowany przez rząd (i przyjęty przez Radę Ministrów 26 kwietnia) scenariusz makroekonomiczny oparto na założeniach sprzed wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, mimo że prace nad dokumentem trwały jeszcze przez ponad miesiąc po rozpoczęciu konfliktu.
– Uzasadnieniem ma być niepewność co do skali wpływu tego konfliktu i czasu jego trwania. W ocenie Rady Fiskalnej budzi to jednak istotne wątpliwości co do realistyczności scenariusza bazowego oraz jego oparcia na najaktualniejszych dostępnych informacjach – zaznaczył Andrzej Torój, zastępca przewodniczącego RF.
Czytaj więcej:
Sprzedaż nowych mieszkań w kwietniu wyraźnie wyhamowała. Ochłodzenie popytu nie doprowadziło jednak do spadków cen. Nowo wprowadzane na rynek nieru...
Pro
Zauważył on również, że choć w założeniach przedstawiono dodatkowo scenariusz szokowy, to nawet on wydaje się stosunkowo optymistyczny, zarówno w odniesieniu do skali szoku cen surowców energetycznych, w tym prognozowanych cen ropy, jak i czasu jego trwania.
Czy rząd nie docenia wzrostu cen ropy, a w efekcie inflacji?
Prognoza dynamiki PKB zawarta w założeniach makroekonomicznych nie budzi zasadniczych zastrzeżeń Rady Fiskalnej na poziomie agregatu. Jest ona spójna z aktualnym konsensusem rynkowym, choć wyższa niż prezentowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
– Możliwość oceny struktury wzrostu pozostaje jednak ograniczona przez brak wystarczającego uzasadnienia wysokiej dynamiki inwestycji w 2027 r., brak wyróżnienia inwestycji publicznych i prywatnych oraz brak szczegółowych informacji o rozłożeniu w czasie dużych projektów publicznych, dostaw sprzętu wojskowego i wykorzystania środków z KPO – wskazywał Jacek Tomkiewicz, członek RF.
Bardzo istotny może być fakt, że prognoza ścieżki inflacji jest – w ocenie Rady Fiskalnej – niedoszacowana, zwłaszcza na 2026 r. (przy czym trzeba dodać, że sama Rada nie przygotowuje własnych prognoz).
– Wynika to zarówno z nieuwzględnienia szoku cen surowców energetycznych w scenariuszu bazowym, jak i zawartego w założeniach stwierdzenia o istnieniu dodatniej luki produktowej. Zaniżona ścieżka inflacji może także prowadzić do zbyt optymistycznych założeń dotyczących ścieżki stóp procentowych i kosztu kapitału – zaznaczył Andrzej Torój.
Rada chce więcej informacji o konsolidacji fiskalnej
Przewodniczący Dudek wskazał również, że zakres informacji fiskalnych prezentowanych w dokumencie jest niewystarczający, co utrudnia ocenę spójności scenariusza makroekonomicznego. Brakuje ponadto założeń dotyczących przyszłej konsolidacji fiskalnej. Nie określono też precyzyjnie momentu wdrożenia działań sanacyjnych po przekroczeniu progu 55 proc. PKB przez państwowy dług publiczny ani nie przedstawiono zakresu tych działań.
Wśród rekomendacji przygotowanych przez Radę Fiskalną znalazła się m.in. rewizja prognoz inflacji tak, by uwzględniały skutki wojny na Bliskim Wschodzie. Rada zaleca też uzupełnienie wieloletnich założeń makroekonomicznych o szereg bardzo istotnych informacji, takich jak struktura zakładanego wzrostu PKB, tempo wzrostu produkcji potencjalnej i luka PKB, prognozy parametrów polityki budżetowej, założenia demograficzne (w tym liczba ludności i emerytów), dynamika zapasów itp.
– Istotne byłoby także uzupełnienie Wieloletnich Założeń Makroekonomicznych, które są elementem planowania budżetowego, również o elementy scenariusza makrofiskalnego – zaznaczył przewodniczący Dudek. – Przynajmniej w podstawowym zakresie, o takie informacje jak dług publiczny, deficyt, poziom wydatków i dochodów publicznych. To powinien być standard – podkreślił.
