Zgodnie z projektem wnioski o wyłączenie sędziego ze względu na jego sposób powołania na stanowisko sędziego nie będą mogły być rozpatrywane przez sędziów powołanych w ten sam sposób. W tym przypadku Adam Bodnar odniósł się do kwestii wyłączania z rozpraw tzw. neosędziów, którzy zostali sędziami po sprzecznym z konstytucją wyborze przez Krajową Radę Sądownictwa. Nieprawidłowość tych powołań wielokrotnie potwierdzały w swoich wyrokach polskiesądy, ale także trybunały europejskie.
Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł, że Rada utraciła swoją niezależność od władzy wykonawczej i ustawodawczej, a skład obsadzony na podstawie ustawy z 8 grudnia 2017 roku jest sprzeczny z art. 187 konstytucji.
Jak minister wskazał w uzasadnieniu do projektu, zmiany mają zapewnić ochronę obywateli i ich prawwa do niezależnego oraz bezstronnego sądu w okresie przejściowym, „poprzedzającym przywrócenie pełnej zgodności ustaw z polską Konstytucją i standardami międzynarodowymi".
Druga ze zmian dotyczy obowiązku uwzlęgniania i bezpośredniego stosowania prawa unijnego oraz międzynarodowego, którym Polska jest związana przez sędziów w czasie orzekania. Ma to niejako „przypomnieć” konstytucyjną hierarchię aktów prawnych, która obowiązuje i jest wiążąca dla sędziów i obywateli.
Jak wskazano w komunikacie Ministerstwa, rozporządzenie jest pierwszym krokiem w stronę przywracania standardów i praworządności w polskim sądownictwie.
