Archiwum zawiera prawie dwa tysiące prac, filmów, dokumentów, fotografii od lat 60. do 90., a więc z okresu, gdy krystalizowała się osobowość i artystyczne zainteresowania Zbigniewa Libery. Przyglądając się jego wczesnej twórczości, można zrozumieć i prześledzić motywy obsesyjne powracające w dojrzałej sztuce tego artysty: śmierć, zniszczenie, seksualność czy opresyjny charakter społeczeństwa.
Zobacz galerię zdjęć
W archiwum znajdziemy ikoniczne wczesne prace artysty – filmy „Obrzędy intymne" i „Perseweracja mistyczna", które mówią o granicach intymności, albo „Jak tresuje się dziewczynki" - o wpajanych od dziecka wzorach zachowań zależnych od płci. A obok nich mamy dokumentację życia artystycznego z lat 80. i 90. oraz kolekcję zdjęć i wycinków prasowych, gromadzonych przez Liberę, które go inspirują przy tworzeniu własnych prac.
Artysta ujawnia też wiele dokumentów ze swego życia prywatnego, m.in. zdjęcia z z albumu rodzinnego, czy fotografie z podróży do Afryki Północnej i Izraela na przełomie lat 1989/1990.
Libera udostępnił teź źródłowe materiały, mówiące o jego współpracy z „Solidarnością". Po wybuchu stanu wojennego projektował ulotki i plakaty, protestujące m.in. przeciw wydarzeniom w kopalni Wujek. Jesienią 1982 roku został aresztowany przez Służbę Bezpieczeństwa i skazany na półtora roku więzienia.
Zbigniew Libera jest głównym reprezentantem nurtu sztuki krytycznej, znanym z radykalnych wystąpień. Jego prace – fotografie, filmy wideo, instalacje, obiekty – w przewrotny i przenikliwy sposób grają ze stereotypami współczesnej kultury. W latach 80. był związany z niezależnymi środowiskami artystycznymi - łódzkim „Strychem" i „Kulturą Zrzuty". W latach 90. krytykował konsumpcyjną kulturę i manipulacje zbiorową świadomością, tworząc m.in. „Urządzenia korekcyjne" i rozmaite „zabawki" , odsłaniające mechanizmy wychowywania, czy raczej kulturowej tresury. Jedną z jego najgłośniejszych i najbardziej prowokacyjnych prac z lat 90. jest „Lego. Obóz koncentracyjny".
Po 2000 roku skupił się na wielkoformatowej fotografii, interesując się szczególnie manipulacjami obrazami pamięci, m.in. w trawestacjach gazetowych wojennych fotoreportaży w serii „Pozytywy".
5 czerwca Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie organizuje także spotkanie ze Zbigniewem Liberą na żywo (o godz. 18.30), połączone z pokazem filmów,
Na stronie muzeum już wcześniej znalazły się archiwa Aliny Szapocznikow, Eustachego Kossakowskiego, Tadeusza Rolke, pracowni prof. Grzegorza Kowalskiego czy siódmego Biennale w Berlinie.
Archiwum dostępne na: artmuseum.pl
Monika Kuc
