Prawdziwe trzęsienie ziemi przyniosły tegoroczne wyniki raportu Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE), który od lat publikuje Wskaźnik Równouprawnienia Płci (Gender Equality Index) mierzący postępy w zakresie równości płci w krajach Unii Europejskiej.

W tym roku, po raz pierwszy w historii rankingu (jest przygotowywany od 2013 r.) na pierwszym miejscu zajmowanym dotychczas przez Szwecję znalazła się Francja, która zdobyła 74,8 pkt w 100-punktowej skali wskaźnika (100 pkt oznacza w tej skali pełną równość płci).

Polska wśród liderów jeśli chodzi o tempo zmian dotyczących równouprawnienia płci. Ale wciąż nie osiągnęła średniej dla całej UE

Poza Francją do pełnej równości najbliżej jest Szwecji (73,6 pkt), Danii (73 pkt) i Hiszpanii (72,6 pkt). Polskę, która z 61,1 pkt awansowała w tym roku na 14. miejsce wśród 27 państw Unii, dzieli od pełnej równości jeszcze 38,9 pkt.

Nadal też, pomimo najszybszego tempa wzrostu wskaźnika w porównaniu z ubiegłym rokiem (o 3,1 pkt), jesteśmy poniżej średniego poziomu Gender Equality Index w Unii, który w tym roku wzrósł do 64,5 pkt, czyli o 0,9 pkt.

Czytaj więcej

Na sen poświęcamy więcej czasu niż na pracę zawodową? Nowe dane GUS

Eksperci EIGE zwracają uwagę, że w ostatnich latach w skali całej Unii tempo zmian w kierunku równości płci słabnie. Na plus wyróżnia się Polska, którą wskazano jako jedno z państw (wraz z Litwą i Holandią), które w ostatnich pięciu latach zanotowały największy postęp. Wartość Wskaźnika Równouprawnienia Płci wzrosła w tym czasie u nas o 7,7 pkt wobec 5,6 pkt wzrostu w całej Unii.

Raport EIGE ocenia równość płci w sześciu kategoriach – porównując pozycję kobiet i mężczyzn na rynku pracy, pod względem zarobków i sytuacji finansowej, poziomu wiedzy i edukacji, czasu (podziału obowiązków), zdrowia oraz udziału we władzach.

Równouprawnienie płci w Polsce najlepiej wygląda w dziedzinie finansów i w pracy. 

Od 2020 r. największy postęp widać pod względem udziału kobiet we władzach publicznych i biznesowych, ale i tak jest to kategoria z najgorszym wynikiem wskaźnika równouprawnienia płci (42,9 pkt). Tradycyjnie najlepiej kobiety wypadają pod względem zdrowia (86,4 pkt), ale do równości płci brakuje też niewiele w kategorii finansów (75,2 pkt) oraz pracy (70,7), w której EIGE uwzględnia m.in. poziom etatowego zatrudnienia, udział kobiet wśród menedżerów, specjalistów IT, a także wśród najniższej opłacanych pracowników.

Polska najlepiej wypada w kategorii finansów, w której bierze się pod uwagę m.in. poziom średnich zarobków kobiet i mężczyzn oraz lukę płacową. W tym roku nasz kraj awansował na szóste miejsce poprawiając wskaźnik równości płci w finansach o ponad 7 pkt, do 82,3 pkt (najlepiej wypada tu Słowenia).

Czytaj więcej

To Polacy mówią na terapiach. Reportaż z podzielonego kraju

Polska zajmuje też wysokie siódme miejsce w kategorii „praca”, ze wskaźnikiem równości na poziomie 76 pkt (o 5,3 pkt więcej niż w 2025 r.). Wpłynął na to m.in. znaczący, bo prawie 43-proc. udział kobiet wśród menedżerów, który przewyższa znacząco 36-proc. unijną średnią. EIGE zwraca też uwagę, że Polska – obok Bułgarii i Malty – jest jednym z niewielu państw Unii, w których kobiety rzadziej niż mężczyźni są zatrudnione na nisko płatnych stanowiskach. W całej Unii na takich stanowiskach pracuje 36,9 proc. kobiet, a w Polsce – 28,1 proc. Polki częściej też niż ogół mieszkanek Unii (44,4 proc.) są zatrudnione na etacie (48,5 proc.).

W Polsce udział kobiet w rządzie jest niższy niż wynosi unijna średnia. Podobnie jest z zarządami i radami nadzorczymi 

Wynik Polski w kategorii „praca” obniża natomiast niewielki (zaledwie 16,6 proc.) udział kobiet wśród specjalistów ICT, który średnio w Unii wynosi 19,5 proc. Nasz kraj nie wypada też najlepiej w kategorii, w której oceniany jest udział kobiet we władzach – pomimo widocznego od 2025 r. postępu, zajęliśmy w tym roku dopiero 16. miejsce.

Polska jest poniżej średniej pod względem udziału kobiet w rządzie (30,2 proc. ministrów wobec 32,3 proc. średniej w Unii) i ich udziału wśród parlamentarzystów. Odbiegamy też od średniej pod względem odsetka kobiet w zarządach i radach nadzorczych największych spółek publicznych, który u nas wynosił 27,4 proc. wobec 35,5 proc. w całej Unii.

Najlepiej wypada tu tegoroczny lider – Francja, we władzach największych spółek giełdowych jest tam 46,9 proc. kobiet. Kolejne miejsca zajmują Włochy (44,7 proc.) i Dania (43,8 proc.).

Eksperci EIGE zwracają uwagę, że duże znaczenie w poprawie równości płci w spółkach miały regulacje, które w Polsce wprowadziło dopiero wdrożenie dyrektywy Women on Boards w sierpniu tego roku. Zgodnie z nią duże spółki notowane na GPW zostały objęte m.in. obowiązkiem zapewnienia co najmniej 33-proc. udziału niedostatecznie reprezentowanej płci (obecnie kobiet) we władzach wraz z przyjęciem przez WZA spółki polityki równowagi płci.

Na razie niewiele spółek dostosowało się do wymogów Women on Boards. Jak jednak przewidują eksperci Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych, wyraźnego wzrostu różnorodności płci w zarządach i radach nadzorczych dużych spółek można się spodziewać w 2027 r.