Z tego artykułu dowiesz się:

  • Dlaczego dynamika polskiej gospodarki wyhamuje, ale wciąż będzie niemal dwukrotnie wyższa od unijnej średniej.
  • Co stoi za alarmującą prognozą inflacji, która może ponownie umieścić Polskę w czołówce państw UE.
  • Z jakich powodów deficyt sektora finansów publicznych w Polsce ma być najwyższy w całej Wspólnocie.
  • Które wydatki i decyzje podatkowe przyczynią się do gwałtownego wzrostu długu publicznego w najbliższych latach.

Komisja spodziewa się, że po wzroście PKB o 3,5 proc. r/r w 2026 r. w dwóch kolejnych latach dynamika polskiej gospodarki wyhamuje do 2,7 proc. Prognoza na 2027 r. została zrewidowana w dół o 0,1 pkt proc. względem poprzedniej rundy (z maja), szacunki na 2028 r. zostały zaprezentowane po raz pierwszy.

Nasza gospodarka nadal będzie jednak rosnąć szybciej od wielu państw UE – wyprzedzać mają nas tylko: Węgry, raj podatkowy Irlandia oraz małe gospodarki Malty i Cypru, w podobnym tempie ma rosnąć Słowenia. Średni wzrost PKB w UE ma w latach 2027–2028 sięgać 1,4–1,5 proc. r/r, więc wciąż nasza gospodarka ma rosnąć blisko dwukrotnie szybciej. Rynek pracy pozostanie odporny: bezrobocie ma utrzymać się w pobliżu 3 proc.

Bruksela potwierdza to, czego oczekują też inni ekonomiści: zakłada, że w 2027 r. pozytywny wpływ inwestycji na polski wzrost gospodarczy osłabnie, przede wszystkim z powodu niższych inwestycji publicznych finansowanych ze środków unijnych. Słabsza ma być także konsumpcja prywatna: Komisja wskazuje na wolniejszy przyrost realnych dochodów do dyspozycji oraz pogorszenie nastrojów konsumentów.

Czytaj więcej

Wzrost gospodarczy Polski nieco spowolnił. Są nowe dane GUS o PKB

Niepokojące prognozy inflacji

O ile projekcje dla PKB wyglądają na tle UE wciąż przyzwoicie, o tyle oczekiwania co do wskaźnika inflacji HICP [to „unijna” miara inflacji – red.] są alarmujące. Komisja Europejska wyraźnie zrewidowała w górę średnioroczną prognozę dla Polski na 2027 r. do aż 4,4 proc., z 2,9 proc. w majowej rundzie projekcji. W 2028 r. inflacja ma wciąż pozostawać wysoka i sięgać średniorocznie  3,9 proc. Polska ponownie z europejskiego „średniaka” powróciłaby na inflacyjne podium. Wyższej inflacji w 2027 r. niż Polska nie miałby nikt, a w 2028 r. tylko Słowacja.

Należy jednak na to nałożyć filtr założeń poczynionych przez KE. Po pierwsze, przyjęto zakończenie programu CPN oraz podwyżki taryf na gaz i energię elektryczną. Zdecydowanie nie da się jednak wykluczyć – szczególnie biorąc pod uwagę zbliżające się wybory parlamentarne – że jakieś działania osłonowe rząd będzie w razie potrzeby wprowadzał. W szacunku inflacji na 2028 r. Komisja uwzględniła z kolei wdrożenie unijnego systemu handlu emisjami ETS2 dla transportu i budownictwa. Z niedawnych wyliczeń NBP wynika, że mogłoby to podbić wskaźnik inflacji nawet o 2 pkt proc.

Jednocześnie unijni urzędnicy nie oczekują wyraźnego wzrostu inflacji bazowej (tj. bez cen żywności i nośników energii). Ta miara ma utrzymywać się w okolicach 3 proc.

Czytaj więcej

Inflacja w Polsce nie chce się rozlewać. Co chroni nas przed efektem domina?

Lider deficytu w Unii Europejskiej 

Komisja Europejska nie widzi też perspektyw na poprawę stanu finansów publicznych Polski. Wyraźnie zrewidowała w górę prognozy deficytu general government: z 6,5 proc. PKB w tym roku i 6,3 proc. PKB w 2027 r., do 7,1 proc. PKB w obu latach. Nie spodziewa się też spadku wskaźnika w 2028 r., przewidując wynik 7,2 proc. PKB. Zgodnie z prognozami Brukseli w tym roku wyższy deficyt będą miały tylko Węgry, w 2027 i 2028 r. nie będziemy mieli już jednak sobie równych.

Wyższe prognozy deficytów oznaczają też stromszą ścieżkę wskaźnika długu publicznego do PKB. O ile jeszcze w maju KE spodziewała się wyniku 68,3 proc. PKB na koniec 2027 r., o tyle teraz oczekuje już przebicia poziomu 70 proc. PKB (dokładnie: 70,1 proc. PKB) i drogi w kierunku 73,5 proc. PKB w 2028 r. Oznaczałoby to wzrost o niemal 14 pkt proc. w ciągu trzech lat.

Analitycy wskazują na kilka przyczyn utrzymywania się wysokiego deficytu. Po stronie wydatków istotne znaczenie mają rosnące koszty obsługi długu, nakłady na obronność oraz świadczenia społeczne. Po stronie dochodowej sytuacja jest bardziej złożona. W 2026 r. wyższe wpływy z podatków dochodowych, częściowo związane z podwyżkami podatków, mają być równoważone przez słabsze dochody z VAT i akcyzy. Wpływają na to między innymi obniżki podatków od paliw, których koszt KE szacuje na 0,3 proc. PKB.

W 2027 r. dochody mają wzrosnąć dzięki wygaśnięciu paliwowych działań osłonowych, podwyżkom akcyzy oraz zmianom w podatku CIT. Komisja zastrzega jednak, że część zaplanowanych działań zwiększających dochody jest obarczona niepewnością związaną z krajowym procesem legislacyjnym, a ryzykiem pozostaje też przedłużenie obniżek podatków od paliw. W 2028 r. oczekuje dalszego wzrostu kosztów obsługi długu oraz utrzymujących się wysokich wydatków na obronność.

Czytaj więcej

Naprawa finansów państwa nie może czekać. Potrzeba nawet 160 mld złotych

Gospodarka Unii Europejskiej odporniejsza od oczekiwań

Jak wspomniano, dla całej UE ekonomiści z Brukseli prognozują wzrost PKB w latach 2026–2028 na poziomie około 1,4–1,5 proc. r/r. Dla samej strefy euro wyniki mają być lekko niższe, około 1,2–1,3 proc.

Komisja wskazuje na utrzymującą się presję inflacyjną, związaną przede wszystkim z wysokimi cenami energii w następstwie konfliktu na Bliskim Wschodzie. Inflacja w UE ma wynieść 3,3 proc. w 2026 r. i 3,2 proc. w 2027 r., by obniżyć się do 2,3 proc. w 2028 r. Rynek pracy pozostanie stosunkowo odporny, choć wzrost zatrudnienia będzie umiarkowany, a rosnące koszty życia ograniczą dynamikę realnych dochodów i konsumpcji gospodarstw domowych.

Wśród głównych zagrożeń dla europejskiej gospodarki autorzy raportu wymieniają dalszą eskalację napięć geopolitycznych, wysokie ceny energii, niepewność w handlu międzynarodowym oraz wzrost długoterminowych stóp procentowych. Pozytywnym czynnikiem pozostanie natomiast eksport, wspierany między innymi przez globalny wzrost inwestycji związanych ze sztuczną inteligencją.

– W 2026 r. europejska gospodarka radzi sobie lepiej, niż oczekiwano. Nie możemy jednak traktować tego jako czegoś oczywistego ani zadowalać się samą odpornością – komentuje Valdis Dombrovskis, unijny komisarz ds. gospodarki. – Musimy zadbać o stabilność finansów publicznych, zwiększyć naszą konkurencyjność i stworzyć podstawy dla silniejszego wzrostu gospodarczego w długim horyzoncie. Naszą ambicją musi być przekształcenie odporności Europy w rzeczywistą dynamikę gospodarczą – dodaje.