Z tego artykułu dowiesz się:

  • Co jest głównym motorem wzrostu gospodarczego i dlaczego nie przekłada się on na konsumpcję.
  • Jakie prognozy dla polskiej gospodarki rysują ekonomiści po przejściu szczytu koniunktury.
  • Od czego zależy przyszłość inflacji i jakie ryzyka mogą ponownie wpłynąć na jej wzrost.
  • Jakie scenariusze dotyczące stóp procentowych rozważa Rada Polityki Pieniężnej w najbliższych miesiącach.

Szybki szacunek wzrostu PKB w trzecim kwartale na poziomie 3,5 proc. oznacza, że tempo wzrostu polskiej gospodarki spowolniło. W drugim kwartale PKB urósł realnie o 4,1 proc. rok do roku. Wyhamowanie było spodziewane przez ekonomistów, średnia prognoz dla „Rzeczpospolitej” i „Parkietu” wyniosła 3,6 proc. rok do roku, więc szacunek GUS jest tylko symbolicznie słabszy od oczekiwań.

– Dostępne dane sugerują spowolnienie wzrostu wartości dodanej w przemyśle i spadek aktywności w budownictwie – ocenia też Rafał Benecki, główny ekonomista ING Banku Śląskiego. Dodaje, że słabszych wyników nie zrekompensował w pełni wciąż solidny wzrost aktywności w usługach.

– Wyhamowanie aktywności gospodarczej ogranicza ryzyko narastania presji popytowej, a tym samym utrwalania podwyższonej inflacji – komentuje Daniel Piekarek, główny ekonomista Banku BPS.

Szczegółową strukturę wzrostu PKB w III kw. GUS poda 30 listopada. Ekonomiści spodziewają się wzrostu konsumpcji prywatnej o 3 proc. rok do roku oraz około 8-procentowego wzrostu inwestycji.

Czytaj więcej

Grzegorz W. Kołodko: Równia pochyła

KPO pompuje wzrost

Tegoroczne tempo wzrostu gospodarczego w Polsce jest zbliżone do ubiegłorocznego (3,8 proc. r/r). Średnia prognoz wynosi właśnie tyle, a oczekiwania ekonomistów wahają się w okolicach 3,6–4 proc. Jeśli uda się przebić zeszłoroczny wynik, będzie to najszybszy realny wzrost PKB Polski od 2022 r.

Obecny wzrost gospodarczy może być jednak „niewidoczny” dla przeciętnego obywatela. Motorem są inwestycje, przede wszystkim finansowane z KPO. To inwestycje kluczowe dla potencjału naszej gospodarki m.in. w transformację energetyczną, transport i infrastrukturę, ochronę zdrowia, edukację czy cyfryzację.

Dynamika konsumpcji prywatnej – czyli to, co bardziej bezpośrednio wskazywałoby na poprawę poziomu życia – wygląda przyzwoicie, ale nie zachwyca. W zeszłym roku urosła o 3,7 proc. r/r, w tym zwalnia do około 3 proc. Realny wzrost płac wyhamował do około 2–2,5 proc. r/r, najniżej od trzech lat. – Jeśli chodzi o konsumpcję, sytuacja nie wygląda najlepiej – podkreśla Michał Dybuła, główny ekonomista BNP Paribas BP.

Gospodarka za szczytem

Polska gospodarka najprawdopodobniej przeszła przez szczyt aktualnego cyklu koniunkturalnego. Średnie prognozy wskazują, że tempo wzrostu PKB będzie dalej hamowało: z 3,5 proc. r/r w czwartym kwartale br. do około 3 proc. w połowie przyszłego roku i poniżej 3 proc. w drugiej połowie. Prognoza Pekao na cały przyszły rok mówi o 2,9 proc., na 2,8 proc. wskazuje listopadowa projekcja NBP.

Po 2026 r. gospodarce będzie brakowało „dopalacza”, jakim w tym roku był KPO. – Konsumenci w dalszym ciągu będą płacić rachunek za szok naftowy, może on być nawet bardziej dotkliwy na początku przyszłego roku – ocenia dr Piotr Bartkiewicz, ekonomista Pekao. – Środki unijne wciąż będą pomocne, ale impuls z nich płynący będzie coraz mniejszy – dodaje Dybuła z BNP Paribas.

NBP spodziewa się wyraźnego przyhamowania dynamiki inwestycji w 2027 r. – do 1,5 proc. r/r z 7,2 proc. w 2026 r. – po kulminacji absorpcji funduszy unijnych z KPO. – Duża część wzrostu inwestycji w tym roku to kwestia nakładów publicznych, finansowanych ze środków unijnych, a także – prawdopodobnie – wydatków na sprzęt wojskowy – mówi Bartkiewicz.

Inflacja w dół

Inflacja negatywnie wpływa na siłę nabywczą konsumentów, ale dane za październik były akurat pokrzepiające. Dynamika cen spadła do 3,5 proc. r/r z 4,1 proc. we wrześniu. Pomógł powrót programu CPN. W porównaniu z wrześniem paliwa potaniały o 9,7 proc., a roczna dynamika cen w tej kategorii obniżyła się z 36,1 proc. do 21,7 proc.

Ustępuje jednak deflacja cen żywności. Wciąż są one średnio niższe niż przed rokiem, ale w październiku były niższe o 0,3 proc. r/r, wobec 0,7 proc. we wrześniu i 1,2 proc. w sierpniu. Uwagę ekonomistów zwraca spadek inflacji bazowej, zapewne poniżej 3 proc. r/r, najniżej od marca.

Perspektywy inflacji zależą od sytuacji geopolitycznej, cen ropy i paliw oraz działań osłonowych rządu. NBP szacuje, że bez CPN od stycznia 2027 r. inflacja mogłaby wzrosnąć do ponad 4,5 proc. Przedłużenie programu oznaczałoby wskaźnik nawet o 0,9 pkt proc. niższy. Z drugiej strony Piekarek z BPS zauważa, że od końca października ropa Brent potaniała o 16 proc., a gaz TTF o 12 proc. – To, jeśli tendencje te okażą się trwałe, powinno ograniczać presję kosztową i poprawiać perspektywy inflacji w kolejnych kwartałach – ocenia.

Czytaj więcej

W październiku ceny w sklepach znowu idą mocniej w górę. A i tak wzrost hamują promocje

Rada Polityki Pieniężnej rozważa podwyżki

Ryzyko wzrostu presji cenowej niepokoi Radę Polityki Pieniężnej. Jak relacjonował prezes NBP Adam Glapiński, dyskusja podczas listopadowego posiedzenia była „gorąca”. – Boimy się, że stopy trzeba będzie podnieść. Jest duży znak zapytania nad styczniem – oceniał Glapiński. Podwyżek nie wykluczają też inni członkowie RPP. Gabriela Masłowska przyznała, że projekcja NBP wzmacnia argumenty za podwyżką, a odpowiedniejszym momentem byłby styczeń, gdy będzie wiadomo więcej o cenach paliw i energii. Henryk Wnorowski mówił, że prawdopodobieństwo podwyżki o 25 pkt baz. w grudniu jest znaczne, a w styczniu wysokie. Potrzeby podwyżki nie wykluczyli też Marcin Zarzecki i Iwona Duda.