Badanie dotyczy 17 kategorii i ponad 100 najczęściej wybieranych przez konsumentów produktów codziennego użytku. Łącznie zestawiono ze sobą ponad 103 tys. cen detalicznych z ponad 47,8 tys. sklepów należących do 64 sieci handlowych.
Co oznacza październikowy wzrost cen w sklepach? Czy to początek trendu?
Zdaniem ekonomistów październikowy wynik na poziomie 2 proc. wskazuje raczej na stabilizację dynamiki w przedziale 1,7–2 proc., a nie na początek nowego, trwałego trendu. Zmiana mieści się w granicach naturalnych wahań i nie stanowi istotnego wybicia cen w górę.
Za utrzymywaniem się dynamiki w okolicach 2 proc. odpowiadają czynniki ograniczające wzrost cen oraz czynniki podtrzymujące dodatnią dynamikę.
– Popyt konsumpcyjny pozostaje słaby, a konsument jest bardzo wrażliwy cenowo. Dodatkowo konkurencja cenowa między sieciami handlowymi, zwłaszcza dyskontami, pozostaje bardzo silna. Ta presja promocyjna bezpośrednio ogranicza przenoszenie kosztów na ceny regularne – wskazuje dr Joanna Myślińska-Wieprow z WSB Merito. – Z drugiej strony wciąż istotne są koszty produkcji, energii i dystrybucji, które, choć w mniejszym stopniu niż w 2025 r., przekładają się na ceny części kategorii. Ponadto efekt bazy statystycznej przestał działać tak silnie hamująco, jak w pierwszej połowie roku – dodaje, wskazując, że w 2025 r. roczna dynamika cen była wysoka, co w 2026 r. zaniżało odczyty rok do roku. W miarę jak baza z 2025 r. staje się mniej „wymagająca”, dynamika wzrostu cen może nieznacznie rosnąć, nawet bez realnego przyspieszenia presji cenowej.
Dr Marek Szymański z Uniwersytetu WSB Merito przyznaje, że wzrost cen w ostatnich miesiącach można uznać za nieznaczny, jednak wiele sygnałów wskazuje, że może to być początek dłuższego wzrostu. Od marca 2025 roku miary pieniądza w gospodarce rosną o nieco powyżej 10 proc. rok do roku.
Czytaj więcej
Polacy kupują ponad 40 mln małpek miesięcznie, a co piątą przed południem. Od przyszłego roku małe butelki alkoholu mogą podrożeć nawet o ponad 40...
– To nieco więcej niż we wcześniejszym okresie – w latach 2022–2024, kiedy ten wzrost wynosił około 6–9 proc., a w przypadku niektórych agregatów pieniężnych był ujemny – mówi. – Chociaż ów wzrost jest nieco mniejszy niż w roku 2020 i początkach 2021, kiedy przekraczał 15 proc. (a w przypadku niektórych agregatów nawet 30 proc.), co doprowadziło do kilkunastoprocentowej inflacji około 2 lata później, to jednak wskazane 10 proc. wzrostu podaży pieniądza w obiegu jest niepokojące i zapewne przełoży się na ceny w sklepach – dodaje.
Agresywne promocje sztucznie zaniżają ceny żywności w Polsce
Dr Szymański wskazuje jeszcze na fakt, że od kilku miesięcy rosną wskaźniki cen produkcji sprzedanej przemysłu, co będzie zwiększało presję kosztową na detalistów. Warto jednak zauważyć, że w odniesieniu do niektórych produktów żywnościowych ceny są niższe niż przed rokiem, np. ceny skupu bydła, trzody chlewnej i mleka. Dodatkowo wskazuje na fakt, że w ciągu ostatnich miesięcy złoty stracił na wartości wobec ważniejszych walut, co może tworzyć dodatkową presję inflacyjną, choć niekoniecznie trwałą.
Ekonomiści wskazują, że polityka cenowa sieci handlowych działa w przeciwnym kierunku, a agresywne promocje na podstawowe produkty spożywcze (masło, mleko, olej, mąka) sztucznie zaniżają ceny żywności poniżej poziomu wynikającego z kosztów. – Ta wojna cenowa jest najsilniejszym czynnikiem tłumiącym dynamikę cen żywności i sprawia, że nawet przy rosnących kosztach części surowców, ceny na półkach rosną wolniej – mówi dr Joanna Myślińska-Wieprow.
Czytaj więcej
Sprzedaż słodyczy na Halloween w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się w tym roku wyjątkowo słabo. Problemem są nie tylko rosnące koszty życia, któr...
Najważniejszym kryterium zakupowym Polaków jest wciąż cena, ale niewiele mniej liczą się promocje i bliskość sklepu. Sieci handlowe coraz mocniej walczą o klientów rabatami, które skłaniają do nieplanowanych zakupów nawet trzy czwarte Polaków.
Ceny żywności. Co drożeje, a co tanieje w sklepach?
Ogółem obecnie 14 kategorii produktów drożeje, 3 tanieją, a rozpiętość zmian cen między skrajnymi grupami jest duża.
W październiku najszybciej drożały słodycze i desery – w tempie 6,1 proc. rok do roku, warzywa o 5,5 proc., a za chemię gospodarczą trzeba zapłacić średnio 4,7 proc. więcej niż przed rokiem. Ryby zdrożały zaś 4,5 proc., a środki higieny osobistej 4,4 proc.
– Zdarza się, że jakaś kategoria wypada z czołówki, chociaż zachowuje wysoki wskaźnik wzrostu cen z poprzedniego miesiąca (mięso miesiąc wcześniej było w pierwszej piątce, obecnie zostało z niej wypchnięte, chociaż wskaźnik tej grupy produktów spadł o zaledwie 0,1 pkt proc. – mówi dr Marek Szymański. – Zdarza się także, że w topie zestawienia pojawia się kategoria, której miesiąc wcześniej nie było, ale w dłuższym okresie jej obecność nie budzi zdziwienia (chemia gospodarcza „wypadła” z pierwszej piątki tylko we wrześniu; od maja w zasadzie nieprzerwanie była w czołówce) – dodaje, przyznając, że jeśli spojrzymy z szerszej perspektywy, to w październikowym topie zaskakują jedynie warzywa.
